02.01.2009

Na een beetje over en weer chatten en coordineren tussen Tommeke, Werner en Mario, kan ik de twee heren even intervieuwen op een zonovergoten terrasje voor hun hotel, voor de obelisk, centrum Buenos Aires.

- En zenuwen?

Het prompte antwoord van de twee zelfzekere jongens: "Nee helemaal niet, nee, gewoon, de roadboek hebben we juist gekregen voor vandaag en morgen en die nemen we nog even door voor we om 17u naar de start gaan."

- Het roadboek krijgen jullie dus dag per dag.

"Ja , bij aankomst van de rit, krijgen we het roadboek voor de volgende dag. Dat wordt dan door ons bestuurd en daarna kruipen we in ons bed."

- Wat vind je van de organisatie? Verloopt alles vlot?

"Heel vlot, we worden heel goed gebriefd, het Toyota team vangt ons heel goed op. We moeten zelf aan niets denken, alleen aan de ritten en onze auto. Als we 's avonds in de bivak toekomen, geven we de sleutels af aan het back-up team en die kijken dan heel de auto na. s' Morgens krijgen we de sleutel terug en is het weer aan ons."

- Wat verwachten jullie nu van de rally, hebben jullie ervaring, speelt dit in jullie voor- of nadeel?

Werner: "Ik heb nog geen Dakar rally gereden, of andere piloten met Dakar ervaring voordeel hebben bij deze hier in Argentinie, weet ik niet. Het zal helemaal anders zijn dan de vorige, denk ik. Het land is anders, het klimaat. Wat er vooral op aankomt is dat we als een echt team blijven samenwerken en dat zal wel lukken."
Mario: "Ja we hebben veel samen geoefend, in verschillende ritten in Belgie onze karakters getest, samen gereden en het belangrijkste is om af te spreken hoe ik de bevelen als co-piloot doorgeef. Dat hebben we deze morgen nog eens doorgenomen."
Werner: "Ons moto is: fouten maken we samen. Als er iets gebeurt, gaan we niet zitten vitten wie nu juist in de fout gegaan is. Dat is niet belangrijk, het belangrijkste is om de moeilijkheden samen op te lossen en daar vinden we elkaar wel in terug."

Werner vraagt nog of er in Argentinie veel tegenkantingen zijn voor de rally. Ik vertel hen dat de boeren misschien morgen wel wat kabaal kunnen maken, maar ik verwacht dat niet echt, omdat zij toch volgens de gaucho-regel leven en dat is vooral gebaseerd op eer. Ze zullen misschien wel wat tractoren zetten langs de weg, in het zicht van de camera's, maar echte blockages verwacht ik niet. Het protest van de milieu verenigingen is links en rechts wel te horen in de pers, maar zij werken niet echt samen om veel kabaal te kunnen maken. Artikels in de pers om mensen attent te maken dat natuur belangrijk is, heeft misschien wel meer nut.

- Waar verwacht je het eerste knelpunt?

Mario: "Ik denk wel dat de tweede rit al een voorsmaakje zal geven, maar vooral de rit van Puerto Madryn naar Ir. Jacobacci lijkt me de eerste hel. Op de kaart is niets te vinden van eventuele wegen. Daar zullen we al serieus getest worden."
Werner: "Morgen zal het ook wel niet gemakkelijk zijn, zeker niet om onze gemiddelde snelheid aan te houden, volgens de roadboek zijn er veel scherpe bochten, bochten van 90 graden en dat remt enorm af."

- Is snelheid belangrijk of is het meer de strategie die het haalt?

Werner: "Eigenlijk alletwee. Snelheid is ook belangrijk. Op het draaiboek staan gemiddelde snelheden van 80 a 100 km/u. Dat is zeer snel en die gaan wij waarschijnlijk niet halen. Dan moet je op rechte stukken toch vlug 160 km/u rijden en op zand en graffle is dat gevaarlijk. Het is de bedoeling om zeker ons eindpunt te halen en niet om de zoveel kilometer plat te rijden, ook de grachten moeten we vermijden." lacht hij.
Mario: "Ja onze haalbare gemiddelde snelheid in het oog houden is belangrijk. Er zijn er altijd die de eerste kilometers erin vliegen, na een uur al weer stilvallen en op het einde de verloren tijd willen goedmaken door serieus door te vlammen, dat is niet echt de juiste strategie. Een gemiddelde snelheid voorop zetten, nadat we de roadboek bestudeerd hebben en ons daaraan houden, dat is het verstandigste."

- En jullie goal?

Werner: "Aankomen waar we morgen gaan starten! Dat is wat we ons voorhouden en wat we zeker gaan doen. Dat we zullen afzien, nemen we er graag bij, dat is wat Dakar is."
Mario knikt instemmend.

Onze koffie is op, de heren zitten te popelen om hun roadboek terug onder handen te nemen en nadat er nog enkele foto's genomen worden van de back-up Toyota car, die voor het hotel staat en het uitzicht vanuit hun kamer (vooral de rommel niet trekken, wordt me nog gevraagd) neem ik afscheid. Onze volgende afspraak is rond 19u bij de start van hun tocht door de stad Buenos Aires. Er past nu nog maar een woordje en dat is: GO en laat vooral de achterkant van jullie wagen zien.

Er zijn ook nog nationale helden vertegenwoordigd in de rally, Argentijnse dan wel te verstaan. Hier een intervieuw met de Argentijnse prof rallyrijder voor BMW: Orly Terranova

Hij heeft al een paar Dakar's op zijn palmares. Maar de editie 2009 is wel heel speciaal voor hem. Orly Terranova, de piloot uit Mendoza (A) rijdt dit jaar voor eigen volk in zijn BMW. De piloot van het team X-raid Personal Team is net terug van een stage en de voorbereidingen in Duitsland en in een gezellig café in Mendoza licht hij een tipje op van de sluier van de voorbereidingen en zijn training voor Dakar.
- Hoe is de training en voorbereiding in Duitsland verlopen?
- De training bestond uit drie belangrijke delen. Eerst en vooral moest de auto in conditie worden gebracht, conform de eisen van de problemen die we in Argentinie en Chili zullen trotseren, zowel mens als machine. Ook moesten de vervangstukken een plaats krijgen en daarbij speelt de verdeling van het gewicht in de backup camion een grote rol. Dit is ook allemaal voorzien in het reglement en de regels moeten minuscuul gevolgd worden.
- Wat zou er zoal kunnen voorvallen?
- De ingenieurs van BMW hebben ons 45 problemen die zouden kunnen voorkomen aan ons getoond, de effecten de specifieke geluiden die deze mankementen met zich meebrengen. We hebben de backup camion geinstalleerd en uitgerust om herstellingen te kunnen uitvoeren. Ook hebben we zelf materiaal mee in de wagen om eventuele kleinere problemen zelf op te lossen in afwachting van de camion.
- Als er toch iets voorvalt onderweg en je geraakt in de problemen, is er dan hulp?
- Elke deelnemer kan rekenen op de andere deelnemers. Er worden tijdens de rally geregeld andere deelnemers uit benarde situaties getrokken. Ook worden onderdelen gewisseld onderweg en later teruggegeven. De solidariteit onder de deelnemers is enorm groot en dat geeft aan deze rally zijn speciaal tintje. Deelnemers mogen elkaar onderling helpen, niet de mensen langs de zijlijn buiten de competitie.

- En de andere delen van de voorbereiding, hoe verliep die?
- Het tweede deel was teamworking. De 100 personen uit ons team leerden elkaar kennen en leerden in een rollenspel op elkaar inspelen. We werden gemotiveerd en kregen een cursus coaching. De route werd helemaal uitgelegd, de verschillende ondergronden werden getest, de kleding, de voeding, de aanpassing aan de hoogtes. De communicatie getest. Er zijn mensen van ons team die werken in Frankrijk, Duitsland en Argentinie, zelfs in Portugal. Het communicatiesysteem werd op punt gesteld, ook de verschillende talen werden min of meer aangeleerd. De coaching had tot doel om verschillende comprosissen te tekenen, compromissen om samen te werken, de verschillende mensen te leren kennen, dat is heel belangrijk. Beslissingen moeten genomen worden in secondes, aan een intonatie in iemands stem moeten we weten of iets critiek is of niet.

- Uiteraard hebben jullie ook fysische proeven gedaan, veronderstel ik.
- Het derde deel bestond in een fysische stage in Berlijn. Daar werden we getest op ons uithoudingsvermogen en onze ingesteldheid om het uit te houden op de hoogtes. Het team vermoedt dat de rally zich vooral zal toespitsen op de route in de hoogtes. Als je daar niet op voorbereid bent, haal je het niet. We kregen verschillende oefeningen in een simulatiekamer waar de toestand van de hoogtes werden nagebootst. We werkten op een hoogte van 5.000 m, dat is bijna niet te doen. Zonder training kom je daar nergens. Het was een zware fysische training.
De rally
- Wat is het verschil tussen de rally in Afrika en deze nu in Zuid-Amerika?
- Ik geloof dat ze deze rally even zwaar wilden maken. Velen onderschatten de tocht en de moeilijkheden die we zullen moeten confronteren. Afrika is uiteraard Zuid-Amerika niet, de ervaring die we in Afrika hebben opgedaan, gelden hier niet en dat op zich is al een uitdaging. Ik ken mijn land, het zullen zware ritten worden.
- Wat gaan de mensen te zien krijgen?
- De route is lang maar zeer mooi. De piloten die meedoen zijn goed getrainde mensen, uitstekende vakmensen en daarom alleen al zal het een rally worden met een hoge graad aan profesionaliteit. Dit is heel mooi voor het publiek. Vooral de snelheid zal mooi zijn om zien.
- Is deze rally een dure aangelegenheid?
- Wel ik kan alleen voor BMW spreken, zij betalen 1,5 milj dollar. Voor de brandstof alleen betalen ze 100.000 euro voor onze ploeg alleen.
- Wat zijn de sleutelwoorden om een mooie Dakar te rijden?
- Strategie. Alles draait om strategie. Volkswagen, bijvoorbeeld, kon niet winnen omdat hun strategie faalde. Zij wonnen vorige keer 11 etapes van de 15 en toch haalden ze het podium niet. De rally is heel complex, planning en strategie, daar draait het om.
- Wie bepaalt de strategie?
- De leider van het team, in ons geval is dat Sven Quandt. Hij geeft de algemene richtlijnen, daarna bepaalt elke piloot wat hij moet doen in bepaalde situaties en in het verloop van de wedstrijd staan we steeds in contact met hem. Het belangrijkste is om geen feestje te bouwen na een goede dag en ook geen depressie over te houden na een slechte. Het is de lijn in heel de rally dat telt en niet de etappes een voor een.
- Hoe zwaar weegt ervaring in deze rally door?
- Veel. Bijvoorbeeld in Tunesie verloren we door een klein foutje de volledige motor. We dachten dat de hitte van de wielen kwam en we reden de motor in de prak. Ervaring is iets wat je niet leert, je krijgt het door mee te doen. Ook door veel te luisteren naar andere piloten, leren uit de ervaring van anderen. Het is ook belangrijk om naar elke grap te luisteren in de bivakken, elke grap houdt angsten in, bezorgheid die mensen willen weglachen, en juist daaruit leer je veel.
- De etapes naar Mendoza zullen voor jou een extra toegevoegde waarde hebben, vertel eens?
- De aankomst in San Rafael, waar ik van afkomstig ben, uit Neuquen zal zeer zwaar zijn. Het is een lange etape. De eerste moto zal niet vertrekken voor 4 uur in de morgen, de eerste auto niet voor 6 uur en we hebben een dag van 600 km voor de boeg. Ook zullen we de duinen van El Nihuil op onze weg tegenkomen, op 7 januari, rond de namiddag, als de zon nog hoog aan de hemel staat. Het zijn loszandige duinen en samen met de hitte zal het een hel worden. Wie zich daar in vergist, zal vlug een half uur en meer verliezen.
- Hoe verloopt de rally in Mendoza zelf?
- De volgende dag, de etape in San Rafael, Mendoza, zullen we 200 km open veld trotseren, zwaar en gecompliceerd, daarna 70 km duinen en daarna een heel snelle weg, maar slechte weg, met grote putten en andere problemen, gelukkig niet slecht genoeg om je auto op kapot te rijden. Een van de problemen zal wel het stof en de aarde zijn. In de duinen schat ik op een doortocht van 3 a 4 km breedte, zodat de navigatie niet moeilijk zal zijn en zodat de toeschouwers een mooie rally te zien krijgen. De etape in Mendoza zal dus wel zwaar zijn, we gaan naar Los Altos, dat is te vergelijken met Mali en daarna zullen we de rivier oversteken, de droge rivier in Lavalle. Dat zal moeilijk zijn met de boomstronken en takken. De weg naar Casa de Piedra als laatste is totaal beschadigd. Als de piloten daar hun tijd willen goedmaken, als dat gepland is in hun strategie, hebben ze het mis.

- Welke rol zal de hoogte spelen?
- Als het in Lavalle 40 graden is, kan het in de wagen tot 66 graden oplopen. Federico Fader, mijn trainer, heeft een speciaal dieet samengesteld om deze hoogte en deze temperatuur aan te kunnen, lichamelijk dan. Hij werkt samen met een profesionele dietist in Buenos Aires, zodat ik niet te veel kilootjes zal verliezen en ik mijn noodzakelijk vocht kan binnenhouden.
- Heb je voordeel omdat je van de streek bent?
- In Mendoza zelf wel, denk ik, toch mag ik daar niet te veel op rekenen. Elke misrekening van het gevaar kan veel verlies betekenen. Het is wel een voordeel omdat je vlugger weet dan de anderen wat je te wachten staat, waar de stenen liggen waar je je niet mag aan stoten.
- Hoe ga je om met de stress om voor eigen publiek te rijden?
- Sven heeft me de raad gegeven om me in te beelden dat ik in Afrika rijdt, zodat het niet teveel in mijn hoofd zou spelen. Onze hoofdbedoeling is om goed te eindigen, niet om mezelf te bewijzen in de etape in Mendoza. De grootste vijand tijdens de rally is : je eigen zenuwachtigheid en ongerustheid. Deze rally moet je rijden met een rustige zekerheid, voor eigen publiek een etape winnen zoals in andere sporten wel het geval is, is er bij ons niet bij.
- En wat is je doelstelling?
- Na 6 rally's wil ik nu de lat wel leggen op geregeld goede etapes rijden. Maar in het algemeen hebben we de som gemaakt: er zijn 12 piloten van de officiele teams en 3 met een redelijke kans. 15 teams dus, daarvan valt normaal 50% van uit. Dan blijven er 7 over. De intentie is om daar bij te horen. In de race heb je mensen die deze rally als een overlevingsstrijd zien en dit ook overleven, maar de klok niet in het oog houden. Hun droom is: aankomen. De onze is anders, wij hebben 25 mensen achter elke piloot staan en die verwachten een goed resultaat, zowel in overleven als in de tijd.
- Hoe zien de Europeanen de rally Parijs Dakar in Zuid-Amerika?
-De Fransen zien het als een nieuwe uitdaging om hun markt te openen. Velen begaan echter de fout van vele kleine bedrijven die plots internationaal willen gaan. Hun marktonderzoek was niet helemaal goed uitgebouwd. Ze vergeten dat Parijs Dakar hier algemeen onbekend is. Ik denk dat de hype pas rond 20 december zal losbarsten en dan nog. Buenos Aires zal wel een graantje kunnen meepikken, daar blijft de caravane een paar dagen, maar of het echt een evenement zal worden en we hier echt Dakarfreaks zullen krijgen, is een open vraag. Locaal zal het wel een impact hebben, het binnenland zal er economisch beter van worden, als ze het aankunnen. De horeca is niet echt uitgebreid in het binnenland, zij zullen allemaal volgeboekt zitten. Andere toeleveringsbedrijven zullen op volle toeren draaien en dit eigenlijk in de nationale zomervakantie. Het is af te wachten hoe goed Argentinie hierop voorbereid is.
- Zal de rally terug komen naar Zuid-Amerika?
- Dat zal afhangen van de opinie van de piloten.

Eigen verhaal over ervaringen uit vroeger gereden Dakar's
De laatste maanden draait in huis veel om mijn dieet. Ik mag niet veel gefrituurd eten, veel fruit en granden. Ik moet wel 3 kilo bijkomen, voor ik aan een Dakar begin en vooral het vocht in mijn lichaam op pijl krijgen. Tijdens de ritten dragen sommige piloten pampers, of doen hun behoefte in een speciale fles, even stoppen om naar toilet te gaan is er echt niet bij. Stel je voor dat je de hele dag werkt om een piloot voorbij te steken en het je lukt, en je dan even moet plassen. (hij lacht hartelijk). Aan de wagen wordt tijdens de nachelijke stoppen steeds gesleuteld. Er zijn dingen die elke dag vervangen worden zoals de remblokjes en de filters, andere onderdelen dan weer na een aantal km. Een groot onderhoudt is bij ons gepland in Chili. Daar wordt alles nieuw geinstalleerd: stuur, lichten, motor, de piloot en co-piloot zetel, delen van de carroserie, alles. Elke piloot heeft zijn camion. Normaal stoppen de camions enkel voor hun piloot, ook al is het een backup camion van BMW. De piloten zelf stoppen wel voor elkaar als ze in problemen zitten. Ik ben uiteraard gezegend met een uitstekende co-piloot, Alain Guehennec, hij heeft er 16 Dakar's op zitten en wil zeker tot 20 verderdoen. Zijn ervaring is goud waard. Hij is heel rustig, en geeft me een enorme zekerheid, zonder iets te zeggen. Hij is enorm competitief, heel practisch ingesteld en weet heel veel van mechaniek. Bovendien heeft hij een aanstekelijke lach en een humor die niet kapot te krijgen is. Hij is altijd positief ingesteld en dat is veel waard. Al deze dingen hebben enorm veel waarde als je samen in de auto zit en je 800 km samen moet afleggen.
- Wie gaat er winnen?
- IK, hij lacht, nee serieus, ik heb nog nooit gezien dat er 3 teams zo goed voorbereid zijn als nu: Mitsubishi, met een totale nieuwe wagen. Zij hebben niets aan het toeval overgelaten. Volkswagen hebben een naam hoog te houden, reeds 4 jaar hebben zij het beste materiaal en de beste piloten. En dan ons team van BMW , met de beste motor, de beste van de drie en met een auto voor de eerste keer van dezelfde kwaliteit als de andere twee. Nog nooit is een rally zo sportief begonnen, open en met drie teams die aan elkaar gewaagd zijn.
- Ben je ongerust over de competitie hier in Argentinie, over het verloop van de rally, randverschijnselen?
- Mijn enigste zorg is op ander vlak dan het sportivelijke. Ik hoop dat ze de rally niet zullen misbruiken om conflicten in de belangstelling te brengen, vooral de landbouw. Ik hoop echt niet dat de landbouw de rally zal stilleggen, dat zou een ramp zijn, niet alleen op organisatorisch vlak, ook voor de piloten en zeker voor mij als Argentijn en sportman. In Duitsland vroegen vele me om over de veiligheid te vertellen in mijn land. Argentinie en Chili is niet Afrika, maar dit op alle gebied. Je laat dus je helm hier niet gewoon slingeren, je laat ook andere dingen niet gewoon even achter, zoals we dat wel in Afrika deden. Hier zijn steeds mensen en waar er mensen zijn, zijn er ook mensen met slechtere bedoelingen. Het grote verschil is dat dit een Dakar zal zijn met mensen, terwijl we voordien dagen hadden dat we niemand anders tegenkwamen dan onze eigen mensen en andere deelnemers. Dat zal volgens mij nog een aanpassing zijn voor de teams. Ze zullen nooit alleen zijn en er zullen heel wat toeschouwers aanwezig zijn. Hopelijk zorgt dat niet voor ongelukken. De piloten kennen het gevaar, het publiek niet. Daar is misschien iets te weinig aandacht aan geschonken in Argentinie, om de mensen voor te bereiden.
Verder hoop ik niet dat er op sportief vlak veel tegenslagen zullen zijn, ongelukken enzo. Ooit heeft een vriend van me een heel jaar gewerkt en zich voorbereid om een rally te rijden en na 200 m gaf zijn motor het op, dat is vreselijk en dat blijft me steeds weer bij. Ik hoop het geen enkele piloot toe.

I've been driving all night, my hand's wet on the wheel
There's a voice in my head, that drives me heel
It's my baby callin', says I need you here
And it's half past four and I'm shifting gear

When she's lonely and the longing gets too much
She sends a cable coming in from above
Don't need no phone at all
We've got a thing that's called :
Radar love, we've got a wave in the air

The road's got me hypnotised
And I'm speeding into a new sunrise
When I get lonely, and I'm sure I've had enough
She sends her comfort coming in from above,
don't need no letters at all
We've got a thing that's called : Radar love
We've got a line in the sky
(golden earing)

Met dit lied van Golden Earing in het achterhoofd zijn de ruiters der stalen rossen vertrokken. De wijde wereld in. Niet alleen tot aan het 'einde van de wereld' ook naar einde beschaving en de totale eenzaamheid tegemoet om te strijden voor wat hun lief is: aankomen.
Honderden navigators ter plaatsen of in hun verre thuisland zullen hen bijstaan, en dit met liefde, geduld en accuratie. They've got that thing, Radar love.