Het was een hele opgave, maar ik heb de mannen thuis toch aan de praat gekregen. Twee mannen die dag en nacht klaar staan voor onze helden die in het zand bijten. Tommeke en Peet, een Belg en een Hollander, eigenlijk mag ik dat laatste niet zeggen, verbetert hij mij.

 

Tommeke.

 

Laten we beginnen met de Belg, ons Tommeke, allom gekend en steeds aanwezig. Vooral met zijn peptalks en zijn timide begeleiding dat goud waard is. Een heel jaar staat hij klaar en werkt hij aan het project Le Dakar, om het succes van de piloten en co’s die echt naar de plaats gaan te verzekeren. Met een bloedend hart zwaait hij iedereen uit. In stilte lijdt hij, in stilte werkt hij om zijn helden te brengen waar ze willen eindigen: een Dakar uitrijden. Dat gaat niet vanzelf, het is niet het werk van de piloot en co’s en mecaniekers alleen. Zij werken op het podium, maar weten echt wel dat het niet haalbaar is zonder hulp en steun van hen die thuis achterblijven. Dan spreek ik nog niet van de familie die ook voor hen door een vuur gaan, ik spreek nu enkel over de mannen die thuis alles op alles zetten om die riem onder het hart te steken die spreekwoordelijk altijd helpt, de link tussen hen die in Dakar zitten en de familie die thuis blijft.

Tommeke Geybels, geboren in het jaar 67, gehuwd, vader van een prachtige dochter Lindsey. In zijn gewone doen is hij coacher, project leider, en die ervaring brengt hij over in zijn droom: mensen begeleiden om Dakarist te worden. Wat hem aantrekt in dit project is het avontuur. De vrijheid die hij ziet in de deelnemers, en dit over te brengen in zijn leven. Wat hij daarvoor doet is in een woordje samen te vatten: veel, of eigenlijk in twee woorden: veel en alles. Hij werkt het hele jaar aan een Dakar, twee maanden voor de echte strijd is hij gekluisterd aan zijn com. Maanden op voorhand zoekt hij op alle kanalen die voorhanden zijn de route uit. Zet die in google maps, die hij omdoopt tot Tommeke’s maps, en die hij steeds weer aanpast aan de hand van de info die hij lossprokkelt. Op het einde zien we dat zijn werk niet vruchteloos is, het is net alsof hij de route zelf uitdoktert: juist en accuraat zet hij ze neer, nog voor de roadbooks gedrukt zijn. Hij werkt intensief samen met Peet en andere webmasters van andere teams. Zijn opzoekingen doet hij niet om persoonlijk te scoren, of misschien wel: scoren om anderen te helpen.

 

Een ‘kleine anecdote’ zoals hij het zelf noemt.

 

Een van zijn teams was al een week op zoek naar luchtvaartkaarten van Argentinie en Chili. Op deze kaarten staan meer bijzonderheden, zodat de routes gemakkelijker kunnen worden onderzocht. Voor Argentinie vallen deze kaarten onder staatsgeheim en zijn zeer moeilijk te krijgen. Maar voor Tommeke bestaan er geen geheimen wat betreft Le Dakar en is er maar een souverijne macht: zijn piloten op weg helpen. Twee dagen later zaten de kaarten in de bus bij zijn team. Dit om te bewijzen dat hij met man en macht, alleen dus, werkt aan het succes van zijn ‘mannen’ in Le Dakar.

 

Atributen.

 

Wanneer de Dakar dan echt begint, zijn zijn onafscheidelijke atributen zijn gsm, de com en zijn pc die dag en nacht bijna openstaan. Alles wat er over Dakar verschijnt, gaat door zijn vingers. Alles wat in de ether hangt over de rally, weet hij, beter: voelt hij. Zijn eigen woorden kan ik hier niet citeren. Het is een variatie op: veel, alles, gewoon, das toch normaal.... Maar daar eindigt het niet. Het is niet gewoon en normaal dat iemand zich inzet voor het succes van anderen, het is meer dan veel als je alles doet om anderen uit de nood te helpen en de moeilijkheden uit handen wil nemen van de teams, zodat zij vrij kunnen genieten. Als de teams, waarmee Tommeke werkt, op het podium geraken, of als ze gezond en wel toekomen, dan is dat omdat hij thuis ook alles op alles heeft gezet om dit te bewerkstelligen. Dat is zijn succes, dat is zijn drijfkracht.

 

Zijn droom.

 

Zijn droom is dan weer om ooit, en eigenlijk volgend jaar, mee te gaan met de karavaan, als piloot, als co- als pers. Dat zou echt de bekroning zijn van zijn inzet. Er is zelfs nog een andere droom ten huize Geybels, dochter Lindsey ziet een Le Dakar avontuur ook wel zitten, krijgen we in een van de volgende edities misschien een vader-dochter duo?

Dat zou mooi zijn.

 

Peet

 

Tommeke werkt samen met Peter Grijmans, in de omgang ook wel Peet genaamd. Hij is 49, schorpioen, net zoals Tommeke, sinds zijn 24^ste heerlijk gehuwd en vader van twee pracht kinderen, Brian en Renate. Hij woont in Nederland, met verzachtende omstandigheden op 20 km van de Belgische grens. Hij werkt als webmaster en fotograaf, MotorsportMediaService en DigimediaService, service doelbewust met een hoofdletter geschreven. Maar hij is meer dan dat, hij is een selfmademan. Gelouterd in het leven om nu op de louweren van zijn succes te zweven. Dit succes is niet vanzelf gekomen, hij heeft het geleerd met vallen en opstaan, geleerd met raad en steun van fijne ontmoetingen in zijn leven. Dakar is een droom, Dakar is: all. Zijn hobby is zijn werk, zijn werk is zijn hobby. En dat is juist de sleutel van zijn succes. Na 9 jaar gewerkt te hebben als verkoper/afdelingschef bij een tapijt en meubelzaak begaf zijn rug het en moest hij noodgedwongen zijn beroep opgeven. Een nieuwe bezigheid was snel gevonden, in 2004 startte hij met een eigen zaak Motorsportsmediaservice. Hij vond dat hij wat hij het liefste deed, ook wel het beste deed. Fotografie en computers werden zijn leven. Voor beiden heeft hij nooit een cursus gevolgd, het zat hem in de vingers.

Hij begon met het onderhoud van websites en het fotograferen van piloten, teams en organisaties, voornamelijk in de autosport. Zijn dagelijkse bezigheid is het volgen van diverse race klasses op circuits zoals Zolder, Spa Francochamps, Eurocircuit Valkenswaard, Duivelsbergcircuit Maasmechelen.  

 

Het echte werk

 

Vanaf december is hij normaal gesproken volgeboekt voor de zwaarste rally ter wereld Le Dakar. Onderhouden van websites voor teams, en foto’s maken tijdens de voorbereiding.
Sinds 2004 doet hij de website van het AD Sport team met in hun gelederen Koen Wauters.

Sinds dit jaar is daar Berghes Racing en Werner Nees bijgekomen. Mensen die hij in zijn hart draagt, exelente teams die ook hun hart verloren hebben aan Dakar en daarin elkaar totaal verstaan.

 

“Het onderhouden van een Dakar website is een hele klus, mensen die Dakar nooit van dichtbij meemaakten weten bijvoorbeeld niet dat de rally dag en nacht doorgaat, het werk stopt nooit.”

 

Peet houdt het niet alleen bij het onderhouden van de site, hij leeft mee met zijn teams, mee met de familie die thuis achterblijven. Vaak is hij de link tussen hen en de man in het zand. Hij stelt iedereen gerust, hij brengt rust in de gelederen. Samen met Tommeke zoekt hij waar ze vastzitten en wat ze eraan kunnen doen. Vanaf de start van de rally, de eerste week van januari, woont, leeft en slaapt hij op zijn computer, hij is 24 uur per dag bereikbaar, de teams waarvoor hij werkt maken daar dankbaar gebruik van. Vooral dit jaar komt zijn mobieltje geregeld tot leven in de vroege morgen, of is het nu late nacht.

Dit jaar kreeg hij voor het eerst de gelegenheid de Dakar sfeer echt te proeven, Werner Nees nam hem mee naar de keuring in Le Havre. Het resultaat was een pak foto’s en een gevoel van, ik hoor er eindelijk bij.

Zijn droom is om ooit een keer met Le Dakar mee te reizen en foto’s te maken van al het moois dat men onderweg tegenkomt. En dromen zijn er om geleefd te worden, dromen zijn er om achtervolgd te worden, het is zo dat ze werkelijkheid worden.

 

Een anecdote onder de noemer: “waar gebeurd”

 

Dakar 2007, ergens in Marokko. Peet en Tommeke volgen de assistentiewagens van hun teams met Irritrack. Het team van Peet heeft plots dringend hulp nodig. De assistentiewagen roept Peet op om te vragen, “where the hell are we en waar zijn zij?” Het duo in Belgie-Nederland, springt dadelijk in actie. Met behulp van Tommeke’s maps en Peets opvolging op irritrack weten ze dadelijk welke positie elk voertuig inneemt. Peet stuurt een sms’je naar de assistentietruck: “binnen 3 km op het T-kruispunt, naar links”

Een momentje later krijgen ze het bericht terug: “Hoe wisten jullie dat?”

Meer moet dat voor Tommeke en Peet niet zijn.

Op de top van de Uritorco, later hierover meer.

 

Cordoba ligt ongeveer in het midden van Argentinie. We trokken er in 2000, met de wagen naartoe en dat gaf mij de kans om een beetje van het binnenland van Argentinie te zien. Als we dichter bij Cordoba komen, begint het vlakke land wat te glooien en rollen de grastapijten zich op tot heuvels. De Sierras van Cordoba zijn mooi en impresionant. Ze etaleren een kleurig pallet voor je uit en hoe hoger de toppen, hoe rosser de bodem. In de valleien heb je de dorpjes die steeds een andere stijl hebben. Ofwel zijn ze spaans getint, een beetje coloniaal, ofwel doen ze je denken aan het zuiden van frankrijk, om daarna weer een vergezicht van Tirool te geven. Onze eindbestemmig is Villa Generaal Belgrano, een klein gehuchtje in de Sierras van Cordoba naar een perfect model van een tirools dorpje in de alpen. Het is een Duitse nederzetting, de bewoners spreken hier nog allemaal Duits en hebben blond haar en blauwe ogen. Als je langs de houten huizen rijdt met hun terassen vol rode geraniums, hoor je ergens in je achterhoofd de duitse marsliederen. De familie Von Trapp zou hier hun buitenverblijf kunnen hebben. Ik krijg er al dadelijk zin in want de cafeetjes met hun terrasjes lonken uitnodigend om een frisse pint te drinken. Het is nog maar 10u maar we zijn al een tijdje onderweg. Ik voel de vakantiestemming in me stijgen. De skivakanties, vroeger met mijn ouders, brachten ons ook naar zulke idillische plaatsen.

 

Onze vrienden, waar we logeren, zijn een doorsnee Argentijnse familie met twee kinderen, niettegenstaande hun Duitse afkomst. Argentijn in hart en nieren en ze ratelen Spaans van ‘s morgens tot ‘s avonds. Hun taal staat in schril kontrast met hun blauwe ogen en blonde haren en de Tiroolse omgeving.

De hoogte punten van onze vakantie zijn de wandelingen in de bergen en het koele pintje om de blaaren op onze voeten te vergeten. Het duitse leger, zo noemen wij onze vrienden, is heel eficient. Geen moment zit de vrouw des huizes stil. Silvia is een perfectioniste en volgens mij zijn Argentijnse perfectionisten nog erger dan bij ons, door gebrek aan organizatie. Het werk dat ze hier de hele dag doet, doen wij in Europa op een paar uur en dat komt niet omdat ze traag werkt, maar omdat ze haar werk niet organiseert. Ze kan de keuken schuren en schrobben, terwijl die al lag te blinken volgens mijn bescheiden mening, om daarna aan het eten te beginnen zodat ze na de afwas terug de vloer en de vensters onderhanden neemt. Deze werkwijze is voor mij een raadsel en ik hou er dan ook een respectable afstand van. Ik neem uiteraard ook wel taken des huishoudens op mij, maar deze nutteloze uitspattingen kan ik toch echt niet volgen. De zon schijnt en het is heerlijk maar niemand zit in de tuin. Zij wassen en plassen, koken, hakken hout en repareren vanalles wat nog niet stuk is maar misschien dadelijk wel stuk kan gaan. Als Carolina, het dochtertje, vraagt om buiten te spelen, antwoordt het leger in koor dat ze geen tijd hebben....vakantie van twee stress mensen die gevlucht zijn uit Beunos Aires maar het ritme van de stad niet achter zich kunnen laten.

Ik ben immuun voor de stress van de grootstad, uberhaupt, om ook maar een Duits woordje te gebruiken, voor alle stres en zit dus heerlijk in de zon naar hartelust te spelen met kleine Carolina. Ik schrijf brieven naar mijn familie en luister heerlijk rustig naar de vogels of naar de buurman die gitaar zit te spelen in zijn tuin, volgens onze vrienden een geboren luiaard en hippie. Ik dacht eerder aan een begenadigde musicant.

 

 

Juan en ik trekken er al eens alleen op uit om te gaan wandelen en dan lopen we de bergriviertjes af en eindigen meestal beneden in het dorp op een heerlijk tuinterras waar de ober ons in het Duits een pilsje aanreikt. Als ik Juan zo ver kan krijgen om de appelstrudel eens te proeven, heb ik al dadelijk spijt want het is natuurlijk geen spek naar Argentijnse bek.

Of we trekken met de wagen de bergen in, als het niet geregend heeft want de paden zijn allemaal verhard zand en bij regenweer is dat een modderpad. Boven aan de top van een van de heuvels, bergen mag je deze verhogen niet noemen want bergen voor de Argentijnen hebben een hoogte van 3000 m of meer, vind je dan een alleraardigst hutje waar de geur van de koffie je al tegemoet treedt als je uit de wagen stapt. Tante Treudel zwaait hier de plak en elk tasje koffie gaat gepaard met een kaastaart of je nu wil of niet. Hier heb ik ook mijn eerste arend gezien, als een koning van de hemel rustte hij met zijn vleugels op elk zuchtje wind en navigeerde met zijn pluimen van links naar rechts in mooie cirkels, op zoek naar iets lekkers.

Na afscheid genomen te hebben van onze actieve vrienden, rijden we verder naar Alta Gracia. De naam verwijst naar een Jezuitenklooster dat door de orde neergezet is in de 13de E. Alta Gracia was de hoofdzetel van de Virrey, de hoogste gezagdrager in de toenmalige Spaanse colonie, die de koning van Spanje vertegenwoordigden in Zuid-Amerika. Hij had zijn hoofdkwartier in het klooster ondergebracht, nadat de Jezuiten met sterke hand door de Spaanse koning aan de deur waren gezet. De stad rond dit klooster heeft een coloniale Spaanse stijl en loopt dood op een diep blauw meer. Alta Gracia inderdaad, oude gracie vind je hier in overvloed, zeker in de natuur er om heen. Verder is Cordoba vergeven van de rivieren. Er wordt in de kleine meertjes naar hartelust gezwommen en de klaterende watervalletjes zijn een lust voor het oog.

De namen van de dorpjes rond Alta Gracia verraden de invloed van de jezuiten in deze streek : Jesus Maria, Santa Rosa de Calamuchita, San Ignacio en Santa Maria de punilla.

In de 13de E was deze streek van hoog economisch belang. Het was het bestuurlijk bolwerk van dit zuidelijk deel van Amerika. In Cordoba, de hoofdstad, is ook de eerste universiteit van Argentinie neergezet. De indiaanse cultuur in deze streek heeft zich het langste kunnen handhaven. Tot de Spaanse koning de jezuiten uit het land zette, speelden zij een belangrijke economische rol in deze colonie. Cordoba stierf na het afscheid van de Jezuiten een plotse dood.

 

Net zoals in La Rioja, heeft ook Cordoba zijn mysteries verborgen in de heuvels. Het zijn geen oude inca goden of goddinnen, ook geen prinsen of verliefde maagdelijke priesteressen. Het is iets heel eigentijds en moderne, zelfs zijn tijd vooruit. In de heuvels van La Capilla del Monte (het Bergkapelletje) ligt een geheime en verborgen stad met een landingsbaan voor....UFO’s.  De berg waar deze ET stad gevestigd is, is de Uritorco, uitgeroepen tot de 7 wereldwonderen van ...Cordoba. Het is het bolwerk van het esoterisme in de wereld. Het verhaal dat nu volgt en heel hect verbonden is met deze provincie, is klein bier tegen de verhalen van Pachamama. De informatie komt van een Braziliaanse schrijver en wordt door velen uit het esoterisme bevestigd. Triguerinho, de schrijver, heeft het dan weer van zijn bezoeken aan de ET stad in Cordoba.

Er is een grote kracht die over de wereld regeert met een positieve energie, wijsheid, raad en daad. Deze aardse kracht verbindt zich met de cosmische. Deze theorie stamt uit de tijd van Atlantis. De kracht komt samen in de driehoek van de drie tussenaardse buitenwereldlijke steden die op aarde gevestigd zijn. Erks, Miztitlan en Aurora. Erks ligt in Peru en is de actieve zone van ono. Miztitlan ligt in MachuPichu, ook Peru en Aurora heb ik nog niet kunnen localiseren. Deze steden zijn onzichtbaar voor het menselijke bewustzijn. De Onozone is een energieveld dat leven en kracht geeft. Het regelt alles wat tussen onze planeet en de cosmos beweegt. Er zijn mensen die met deze kracht kunnen werken, zij worden dan ook geregeld uitgenodigd om de drie interaardse steden te bezoeken en overleg te plegen. Triguerinho is een van hen, de Dalai Lama ook. Ook Jezus komt er geregeld. De Uritorco in Cordoba ligt op de lijn van deze driehoek en wordt gebruikt om de aliens, eigenlijk beter: de kosmische gematerialiseerde energie, te laten landen op aarde. Al wie de Uritorco beklimt, daalt die weer af met een positieve en levenskrachtige energie. In 1986 werden er op de top van de Uritorco rare brandmerken gevonden, er worden geregeld rare lichten waargenomen en voor u dit verhaal afdoet als kletspraat, verzeker dan even dat er geen Argentijnen rond je staan, want het is hier een waarheid zoals een ander.

Het kwarts waaruit de Uritorco bestaat, heeft ook geneeskrachtige eigenschappen.  Zij geeft zonder aanleiding het Sint elmo’s vuur af, vooral gekend bij zeelieden. Dit lichtgevende, vuur-achtige verschijnsel ontstaat tijdens sterke atmosferische elektriciteit (spanningsverschil tussen grond en lucht moet meer dan 30.000V per cm3 zijn), bijvoorbeeld tijdens een onweersbui, bij voorkeur met sneeuw en hagel. Het wordt ook waargenomen tijdens asregens. Het is bekend in de kleuren: wit, rood, groen, blauw en violet. De kleur hangt af van in welk gas het plaats vind. Bij stikstof en zuurstof wordt de kleur blauw..

De Uritorco had al een heilige faam bij de Comechingones, de indianen van Cordoba, het papegaaienvolk. Zij noemden de top: de pampa van de geesten. De omgeving van de Uritorco is schitterend. De beklimming is de moeite waard en de verhalen er rond, schaden niet, misschien baten ze wel.

 

 

 

 

‘de rode’, wij denken dan aan de lekkere Spaanse wijn. Toch bevinden we ons nog steeds in Argentinie, wat niet belet dat er ook hier wijngaarden zijn, maar niet zo veel als in Mendoza. De provincie is enorm groot, 89.680 km2, dat is bijna drie keer Belgie. Het heeft 341.207 inwoners. Je ziet al dadelijk dat er veel plaats over is voor natuur en cultivatie. Wat hier zoal gecultiveerd wordt, zijn olijven. Argentinie is op wereldvlak de tweede grootste uitvoerder van olijven.

De olijfbeplanting dateert van de Spaanse colonisatie. Zij kozen deze provincie uit om hun olijfboom te planten, zagen dat het goed was en legden zich in zijn schaduw. Dit is vier honderjaar geleden en de boom staat er  nog.

 

Deze nobele boom is hierheen gezonden door Koning Carlos III, koning van Spanje in de 17de E. Het was de enigste boom die de reis per schip had overleefd. Vanuit hem zijn dan andere bomen geplant en is de olijfproductie op gang geschoten. Hij wordt ook wel eens: papa olijf genoemd. Nu is hij bij wet beschermd als nationaal monument. Hij werd in de boomgaard van de estancia van Don Baltazar de Avila Barrionuevo geplant, het was zijn vrouw Doña Espectacion Fuente de Avila die er zorg voor droeg. Dat ze dat goed gedaan heeft, is nog altijd te zien. In 1912 werd hij op foto vastgelegd door Don Juan Brunnel, die hem hierdoor beroemd maakte en zo de bal aan het rollen ging om er een nationaal monument van te maken.

De boom staat nog steeds in zijn natuurlijke habitat en wordt nog gedraneerd op de traditionele manier. De bordjes rond de boom geven aan wie hier al op visite is geweest, prominente visite dan. Deze kolos produceert zo een 100 kg per jaar. Deze olijven worden geschonken aan het dorp en zijn inwoners.

 

 

Sinds de jaren ‘90 had La Rioja 30.000 ha  beplant met olijfbomen. Er staan, door de nieuwe technologieën, nu 300 bomen per hectare. Er worden 50.000 ton olijven geoogst, waarvan 60% groene zijn, 20% zijn fijnere groene (manzanilla en Changlot real) en de rest zijn zwarte, zowel de natuurlijke zwart als de griekse. De oogst gebeurt manueel. Er is wel juist vorig jaar een machine uitgevonden door Argentijnen om machinaal te oogsten. Dit is een aangepast oogsttractor die ze bij de druiven reeds gebruiken.

 

Er is nog meer lekkers in La Rioja. Het is de geitenstal van Argentinie. Deze dieren zorgen voor heerlijke geitenkaas en er wordt ook wel gerookte ham van hen gemaakt. De geitjes komen uit verschillende streken van de wereld, net zoals hun lotbroedertjes, de runderen. De genetische aanpassing gebeurt in lokale laboratoria. Zij voeren vooral uit naar andere landen. Hun marketing is tegenwoordig het calorie- en cholesterol arme vlees van de geiten en de ‘gekke koeieziekte’. Hierdoor is de export de laatste jaren gestegen. Volgens een Amerikaanse studie zou het geitenvlees aan zijn opmars zijn. Vooral voor gezondheidsredenen. Een geitje zou zijn vetreservers niet opbouwen. Het komt dus bijna niet tussen de spieren te zitten.

 

De wenende mol, Pichi Llorón, er is ook een blinde mol, Pichi Ciego

De vegetatie van La Rioja is gebaseerd op de vegetatie van een woestijn, armoede troef dus. Langs de rivieren vindt men hier en daar oases van groen. Daar groeien de eikebomen, het geitengras en het riet. De rest van de provincie is bezaaid met struiken, jarilla, en hard woestijngras. Ook de mispel, ook een zeer oude boom, groeit hier welig.

Van al deze oudheden en van het rode zand en gebergte waar La Rioja zo rijk aan is, komen we bij de legendes terecht. La Rioja heeft een oude geschiedenis. De Inca’s waren ook hier kind aan huis. De verhalen van vervlogen helden zweven ook hier tussen de olijfbomen door. La Rioja is het land van de suggestie. Een desolate streek, stil en hard, maar vol van misteries in elke groef. La Rioja kleeft aan je, zoals het rode zand in je porien kruipt. La Rioja gaat recht naar je hart, zoals de koude maan boven zijn rode bergen, zoals het goud dat de zon draagt in zijn klare zonsopgang. La Rioja is een land voor helden, mannen met bravour, die hun vlees gehard hebben, hun ziel gezuiverd hebben omdat zij ilussies confronteerden. Het land van herrineringen, het land met een verleden, daar waar de poezie met zijn rijmen de weg naar de toekomst timmert. De folclore van La Rioja heeft zijn eigen karakter. Toch zijn er veel overeenkomsten met de rest van het volk van de Andes. Het werd bezocht door vele Inca-koningen en dit om zijn rode rijkdom, niet alleen het zand en de rotsen zijn rozig getint, ook de steen die bijna enkel in Argentinie voorkomt, was voor de Inca’s het goddelijke gekristaliseerde bloed. De rodocrosita, een halve edelsteen en bergkristal, werd door de Incakoningen gedragen en hoger gewaardeerd dan de diamanten.

 

 

Toen een Incaprins afzakte naar deze streek, kwam hij langs Peru, alwaar hij was uitgenodigd om het maanfeest bij te wonen van Inti in de tempel van de acllas, de maagpriesteressen. De moedige krijger, Tupac Canqui, betrad de tempel en zag bij het maanlicht de beeldige priesteres. Hij werd op slag verliefd. Het was wederzijds. De priesteres verbrak de regels van Tawantinsuyo en koos voor haar prins. Zij vluchten samen verder de Andes in en vonden een veilig onderkomen in de bergen van La Rioja. Uiteraard stuurde de Inca koning een groep achter hen aan. Zij werden echter nooit gevonden. Hun geluk werd bezegeld met vele kinderen, Daaruit groeide de indianenstam die zich in La Rioja schuilhielden. Het koppel werd echter niet samen oud. Zij viel van een bergtop en strief in zijn armen, hij overleefde dit niet en verdronk in zijn tranen een paar maanden later. Zijn volgelingen en kinderen vonden op het graf dat hij voor zichzelf en zijn geliefde gemaakt had, een rode grafsteen, gemaakt uit het bloed dat uit de wonde van de priesteres was gelopen. Zuiver diep roos kristal. Om de incakoning om vergiffenis te vragen en de stam tot zijn rijk te verbinden, droegen ze deze steen naar hem. De koning van het incarijk zag in de roze steen de innige liefde en schonk zijn vergiffenis. Sindsdien droegen de inca’s deze steen als symbool van liefde, vrede en vergeving.

 

Pachamama feest in Bolivie

Toen de Spaanse colonialisten uit Cuzco, Peru, naar Argentinie afzakten, namen zij, naast hun katholieke geloof, ook een stukje van de rituelen mee van de indianen. Zo komt het dat de traditie van Pachamama ook in La Rioja verderleeft. Pachamama is de belangrijkse godin van de Andes. Zij beschermt het land, de aarde en al wat er op leeft en groeit. Zij wordt meestal als een prachtige vrouw afgebeeld. Zij woont in de bergen en beschermt daar de misteries van de planeet. Tot op vandaag wordt er in de streek van de Andes niets ondernomen zonder eerst een ritueel voor Pachamama te houden. Van huwelijken tot de eerste huwelijksnacht, het bouwen van een huis, het opstarten van een nieuwe firma, tot het kopen van een nieuwe pc, eerst wordt er even een ritueel gehouden voor moeder aarde. Als ze niet wordt erkend, in al wat je doet, straft ze je met het mislukken van je plannen. Pachamama is de godin die je helpt, beschermt, je leidt en je straft. Zij heeft de macht over goed en kwaad. Zowel de jager, voor hij de guanaco schiet, zowel de mijner, voor hij het goud delft, de landbouwer, voor hij de schrale grond omspit, Pachamama is in zijn hart. Eens per jaar is er een groot feest ter hare ere, maar in het dagelijkse leven in La Rioja en omstreken, vind je elke keer weer aanwijzingen van haar aanwezigheid. De slager die zijn dier slacht, laat de eerste druppel op de grond vallen, in de richting van de Andes, zo ook de wijnboer die zijn eerste wijn botteld, gooit de eerste druppels op het droge zand in de richting van de hoge bergen. Voor zij de Andes oversteken, of een andere grote reis maken, zeggen zij even: “Pachamama, Heilige Aarde,cusiya cusiya, tumana, dat de dag van vandaag en morgen mooi mag zijn.”

Een tip voor onze piloten...

Nu we bij Pachamama zijn beland en al over maagdelijke priesteressen hebben gesproken, wordt het tijd om heel het vrouwelijke gamma af te gaan. De vrouwen hadden in de samenleving van de indianen in Zuid-Amerika, een belangrijke plaats. Zij hadden bepaalde krachten, zij geven tenslotte leven. Vrouwen wekken de sexuele kracht op bij mannen, zij gebruiken die macht om de man aan hun voeten te krijgen. Deze faam was vooral in Vichigasta, een streek in La Rioja, een beetje in het extreme geslagen. In die streek waren alle vrouwen, zo zegt de overleving, heksen. Zij hadden niet alleen heksen, er waren ook dwergen en die waren meestal niet lief voor de vrouwelijke heksen. Miquilo, de dwerg, zit nog steeds achter elke steen. Hij rooft kinderen, verkacht de dames maar laat volwassen mannen met rust. Zelfs vandaag de dag, liggen de meisjes van Vichagasta niet goed op de huwelijksmarkt. De legende blijft hen achtervolgen.

La Rioja is verweven van bovennatuurlijke krachten. De president die van deze streek kwam, Menem, had ook een faam in die zin. Hij was supporter van de ploeg Racing Argentina. Elke keer dat hij ging zien, verloor de ploeg, hoewel ze aan de top stonden van de lijst, toen hij president was. Al gauw werd gezegd dat de president ongeluk bracht. Zijn naam wordt bijna nooit uitgesproken, men spreekt van ‘de president’, of men zegt ook wel eens Carlitos (Carlos Menem). Hij droeg de traditie van de bovennatuurlijke krachten van zijn provincie in zich en verspreidde die nationaal. Hij verloor zijn zoon in een helicopter ‘ongeluk’ en scheidde van zijn vrouw, terwijl hij president was. De legende gaat verder, omdat hij ook zelf overtuigd was van het ongeluk dat hij bracht, heeft hij nooit geld op zak. Hij wordt aanzien als de rijkste man van Argentinie, maar heeft geen enkele bankrekening nationaal of internationaal op zijn naam.

Toch is hij een flamboyant personage. Nog steeds senator en gedreven niettegenstaande zijn hoge leeftijd. Op 71 jarige leeftijd huwde hij voor de tweede maal met Cecilia Bolocco, een Chileense televisiepresentatrice, waarvan hij terug scheidde in 2007. Niettegenstaande hij verschillende rechtzaken heeft lopen van corruptie tijdens zijn presidentschap, leeft hij als een koning in La Rioja, het land van de rode zand en mysteries in zijn bergtoppen.

 

El Presidente en zijn First Lady.

 

 

 

Los Seismiles, de zesduizenden. Zo heet de streek waar we vandaag doortrekken. Het ligt op de grens tussen Chili en Argentinie in de Argentijnse provincie Catamarca. Het is de Andesstrook, waar 14 toppen te zien zijn en waar de hoogste top meer dan 6000 m meet, de slapende vulkaan Pissis. Deze vulkaan maakt deel uit van de ‘ring van vuur’. Er liggen verschillende vulkanen dicht bij elkaar, waaronder de hoogste van Amerika. Pissis heeft een top van ongeveer 6800. Hij werd in 1937 voor het eerst bedwongen en kreeg zijn naam van de Franse natuurkundige : Amadeo Pissis. De andere vulkanen van deze ring van vuur, zijn: Ojos del Salado, Verladero, El Frailes, San Fransicso, Incahuasi en Bonete. De pas die de rally neemt, paso de San Fransisco, ligt in het gebied Los Seismiles. De pas is vermoeiend en smal, gelukkig zijn er verschillende herbergen op het traject.

 

We komen aan in Catamarca. De naam komt van de indiaanse woorden: kakán of kata, wat berghelling wil zeggen en marka, fort. Het fort op de berghelling. Catamarca heeft een oude geschiedenis. In 2007 heeft de Universiteit van Buenos Aires (UBA) er een archeologische ontdekking gedaan van verschillende onderaardse gangen en fundamenten van een dorp, nederzetting. Deze dateren van 2000 jaar geleden. De indianen die er toen woonden, leefden van het smeltwater van de Andes, in de rivier Fiambalá, en hadden een hechte sociaal gestructureerde maatschappij.

Vanaf de 11de E is het alom gekend dat deze streek bevolkt werd door verschillende indianenstammen die vaste vestigingen hadden, zij waren geen nomaden. Ten tijde van de Inca’s was dit gebied belangrijk door de landbouw. Er is een grote Incaburcht in Catamarca teruggevonden in Pucara de Aconquija, de meest zuidelijke uit het Incarijk en de grootste in dit gebied, zo ver van hun thuisbasis.

 

Pucara de Aconquija

Later komen we hier dan in 1536, Diego de Almagro weer tegen, hij trok voor de Spaanse kroon hier over de pas om Chili verder te onderzoeken. Ergens onderweg gaan de piloten zelfs een bordje ‘Londen’ tegenkomen, hopelijk brengt dat hen niet van de wijs. Ze zijn dan niet hopeloos verkeerd gereden, maar op goede weg. Dit gehucht kreeg de naam Londres om de vrouw van Filip II te eren, Maria Tudor.

Verder ga ik over de streek niet veel vertellen. Ik ga liever de beestenboel op vandaag. De indianen in Amerika leerden het paard als vervoermiddel kennen door de nieuwkomers, in Noord-Amerika werden ze verbloemd de pioniers genoemd, in Zuid-Amerika waren dat de conquistadores, in het Nederlands vertaald: de geschiedenis-man. In deze streek hadden ze lang voor de aankomst van de Spanjaarden reeds een vervoermiddel en dit waren de kameelachtigen: de lama. Zijn neven: de guanaco, de vicuña en de alpaca werden gebruikt voor hun vlees en hun wol. In deze streken is er een actieve heel traditionele textielindustrie.

 

De alpaca, van lama en pacos (pacos = pezig) zijn kleinere lama’s, ongeveer 80-90 cm hoog tot aan de schouderbladen en ze wegen rond de 70 kg. De wol van deze dieren is van gewone kwaliteit. Zij werden niet als lastdieren gebruikt, omdat ze te klein en te koppig zijn

 

De lama is iets groter, 1m tot aan de schouderbladen. Een volwassen dier weegt ongeveer 120 kg. Zijn zijn rustig, een beetje verlegen, heel verdraagzaam en gemakkelijk te temmen. Ze spugen minder vlug dan de alpaca’s. Hun wol is van een uitstekende kwaliteit, fijnere vezel dan de alpaca, isoleert heel goed en veel sterker dan dat van de schapen.

 

De guanaco, lama guanicoe, berglama, of lamageitje. Hij kan op hogere hoogstes leven dan zijn neefjes, zelfs op een hoogte van 4000m heeft hij geen problemen. Zijn wol is heel dun en kort, uiterst hoge kwaliteit. Hij werd vooral als lastdier en voor zijn vlees gebruikt. Hij is veel schuchterder dan de lama en ondervindt ook veel stres bij het scheren.

 

De laatste is de vicuña. De betekenis van vicuña is : textiel. Zijn wol is dan ook van zeer hoge kwaliteit en zeer fijn. Het werd enkel gebruikt voor de kleding van hooggeplaatsten in het Incarijk. Tot in het midden van de 20ste E werd het vooral geexporteerd naar Engeland, waar vooral de adel het verweefde in hun kleding. De wol wordt bijna nooit geverfd, de natuurlijke kleur is beige, in al zijn schakeringen. Aangezien de vicuña een makkelijke prooi was, werd het sinds de komst van de conquistadores afgeslacht voor zijn heerlijk en fijn vlees. In 1950 werden er nog maar 10.000 exemplaren geteld in al de landen waar ze voorkomen. Er werd heel vlug een plan tot bescherming opgesteld door Peru. Zij kregen internationale hulp van de Unesco. Zij werden opgenomen in het ‘Rode boekje’, op de lijst  van bedreigde dieren, zonder dat zij iets of iemand kwaad deden, geen gevaar voor milieu, menselijke aanwezigheid en andere diersoorten.

In 1969 werd er een vicuña verdrag getekend tussen Chili, Argentinie, Peru en Bolivie, landen waar de vicuña voorkomt. Daarin worden ze onvoorwaardelijk beschermd, zij mogen niet gedood worden, hun vlees mag niet verkocht worden en de wol mag enkel onder strikt toezicht van de staten, verhandeld worden. De vicuña is uiterst schichtig en onderhevig aan stres. Na een scheerbeurt, als het niet met liefde en tederheid gedaan wordt, sterven de dieren aan een hartstilstand. De statistieken van de dieren die tijdens het scheren sterven, wordt normaal gezien goed in het oog gehouden. De wol wordt verhandeld voor een prijs van 500$ per kilo. Couturiers werken graag met deze wol, vooral het huis Ralph Laurent, is een trouwe afnemer.

 

De kameelachtigen van de Andes zijn verschillend van hun andere kameelfamilie. Zij hebben geen bulten, zijn kleiner en hebben kleine hoofdjes. Zij kunnen niet alleen lang leven en functioneren zonder water, ook zijn ze resistent tegen ijle zuurstof.
Deze dieren hebben een grote economische inslag in de landen die de Andes delen, dit al sinds of misschien wel voor het Incarijk. De textielindustrie draait hier bijna volledig op hun rugje. De prachtige stoffen die men in deze landen van hun wol maakt, heeft een grote faam. Het is niet alleen mooi, ook zeer resistent en er is niets beters voor een goede bescherming tegen wind, koude, en regen, ijzel en sneeuw. En…het pikt niet, als het van goede kwaliteit is.

 

"De Spanjaarden die hier toekwamen, waren overtuigd dat de incas een verloren stam waren van de 12 stammen van Israel en dat zij hier in Zuid-Amerika waren beland met speciale dieren uit de ark van Noe, de lama." (Dr. Javier García Gómez en Dra. Bibiana Vilá).

De Jezuiet José de Acosta schreef een boek over deze dieren, die enkel in dit deel van onze planeet voorkomen. Hij kwelde zich met de vraag, waarom God aan de indianen, totaal ongelovigen, een dier had gegeven dat volledig aangepast kon leven in deze barre en stugge streek. Hij onderzocht de dieren, keek hun evolutielijn na en kwam toen tot de vaststelling dat de Schepper hier de ezel en het schaap gemengd had, om ook aan de zwakke ongelovige indianen voedsel en kledij te geven.

De Inca’s hadden dan weer een ander verhaal. De zoon van Manco Capaz en Mama Ocllo (de stichters van het imperium) werd verliefd op een van zijn zussen die voorbehouden was als ‘maagd voor de zon’. Zoals we al zo vaak hebben gezien, loopt ook dit liefdesverhaal niet zo goed af: de moeder verbiedt het huwelijk van deze twee, en het jonge paar vlucht, waarop de vader hun doodvonnis uitspreekt. De moeder vraagt echter voor dit vonnis, clementie aan de god Viracocha, die haar verzoek inwilligt en de twee verliefden verandert in een lama-koppel. Op een dag verneemt Manco Capaz dat er twee rare dieren over de vlaktes en in de bergen zwerven, met een menselijke blik in de ogen. Hij geeft het bevel om deze dieren te vangen. Toen de dieren voor hem gebracht werden, herkent hij dadelijk de ogen van zijn kinderen en organiseert een offerfeest met hun vlees. Terwijl ze sterven op de offerblok, neemt Viracocha hun ziel in zijn armen, vliegt door het melkstelsel en geeft hen hun menselijke gedaante terug. Zij regeerden verder in de hemel over een nieuwe wereld, een wereld met mensen die in totale harmonie leven.  

When she's lonely and the longing gets too much
She sends a cable coming in from above
Don't need no phone at all
We've got a thing that's called :
Radar love, we've got a wave in the air

 

 

De lama en zijn neefjes vindt men ook terug in verschillende schilden van Chili, Peru en Bolivie

 

Dat deze dieren een voorname rol spelen in het leven van de Andes, is nu wel gebleken. Catamarca is ook de thuisbasis van het gezin Avar. Zij maken op zeer traditionele en artisanale wijze van de pure lama wol, uiterst fijne en prachtige stoffen. Uitleg is niet echt nodig, deze mozaik vertelt alles.

 

Met dank aan de familie Avar Saracho voor de foto’s.

Mucha gracias a la familia Avar Saracho para las fotos

 

www.avarsaracho.com 

 

 

 De legende van de Pichulaf, de poncho van liefde.

 

Ze heet Peyeche

       Haar glimlach spreekt boekdelen. Ze breit ononderbroken maar dat belet haar niet om mij glimlachend aan  te kijken. "Wij breien met ons onderbewustzijn. Onze gedachten kunnen gelijk waar zijn, met gelijk welk onderwerp bezig zijn. Mijn tong kan in een heel ingewikkeld of luchtig gesprek verwikkeld zitten, mijn handen werken gewoon verder, zij voeren uit wat mijn binnenste hen oplegt. Zo worden de Pichulafs geboren: een poncho die je de warmte van een glimlach aanreikt op momenten dat je vrolijkheid nodig hebt."

     "Deze poncho's werden door mijn oma gebreid voor de meisjes van haar dorp. Voor meisjes die triestig waren, voor vrouwen die hun lach verloren hadden. Zij bezocht de schapen voor ze geschoren werden, lachtte hen vriendelijk toe en met haar hart palmde ze de dieren helemaal in. Als mijn oma verscheen, werd iedereen vrolijk, zelfs de schapen en de lama’s die geschoren werden. Van deze vrolijke wol, maakte ze dan een poncho. Terwijl ze de poncho weefde of breide, schoot ze vanuit haar innerlijke glimlachjes tussen de priemen en het schietspoel door. De trui, sjaal of poncho was dan doordrongen van haar vrolijkheid en wie hem droeg, voelde dadelijk de warmte van haar glimlach vanbinnen. De gloed van een opborrelende lach ontdooide gelijk welk bevrozen hart. De poncho dreef als een pijl uit een boog de gelukzaligheid in de harten van zijn drager. Daarom noemde mijn oma ze : Pichulaf: pijl van het geluk, pijl van de vrolijkheid."

Peyeche breit nu nog steeds de sjaals en poncho's om vrolijkheid en warmte om haar heen te verspreiden. Deze poncho's zijn niet enkel mooi gemotiveerde stukjes breiwerk, ze dragen tussen hun steken door de warmte van een glimlach vanuit het einde van de wereld, vanuit het verre Patagonië.

www.patagonponcho.com

 

Met dank aan Maya voor de foto

Nu even over de woestijn waar Dakar een lus maakt. Dit om velen een plezier te doen en om de smaak van het zand niet kwijt te geraken. De Atacama woestijn doet zijn naam alle eer aan: het is de droogste en hoogste woestijn van de wereld. Samen met de Sahara en de Gobi is het een van de belangrijkste woestijnen van de wereld. Het ligt aan de voet van de Andes, met uitzicht op de Stille oceaan. Volgens wetenschappers van national geographic, loopt deze woestijn tot ver in Peru. Het ligt op de steenbokskeerkring of zuiderkeerkring, op dezelfde hoogte als de woestijn van Kalahari en de grote woestijn in Australie, Gibson. Het is een raadsel waarom juist op deze keerkring in heel het zuidelijk halfrond woestijnen voorkomen. Het zijn grote streken onder constante hoge depressies, ook wel de Anticyclonen van de Stille oceaan genoemd. Deze hoge depressies houden de stormen en de vochtige lucht van de oceaan tegen en voeren ze naar omliggende streken. De streken rond deze woestijnen zijn dan ook onderhevig aan hevige regenval en energetische stormen. Er zijn in de Atacama periodes geregistreer van 400 jaar zonder regen. Toch zijn er de laatste jaren in de maand januari enorme regens gemeten en is de streek vooral geteisterd door electrische stormen. Deze periode kreeg de naam: Boliviaanse winters, terwijl het eigenlijk zomer is aan deze kant van de wereld. Dat belooft voor Dakar.

Het is niet echt de bedoeling om te overnachten in deze woestijn, de boodschap is echt wel om de bivak terug te bereiken. De temperatuur ‘snachts kan dalen tot -25 graden, terwijl het overdag gemakkelijk een jaargemiddelde van 30 graden haalt. Er zijn geen seizoenswisselingen, enkel droog en regen maanden. In de zon is het moordend, dit niet alleen omdat ze blijft schijnen zonder genade, ook omdat de streek heel hoog ligt en de radiatie enorm veel ultraviolet licht bevat. Een zonnebrilletje en hoedje zullen vandaag echt wel bij de werkkledij van een Dakarist horen.

De Atacama is rijk aan metaal mineralen zoals koper, zilver, goud en ijzer. Ook niet metaal mineralen zijn er in overvloed: boor, litium, zout, magnesium chloride en kalium. Verschillende grote Chileense mijnbedrijven zijn hier werkzaam. Deze streek is altijd een speelbal geweest tussen Bolivie en Chili. Na de grote ‘pacifico oorlog’ is het bij Chili ingelijfd. Hierdoor heeft Bolivie geen toegang meer tot de Stille Oceaan. Dit twistpunt is nog heel actueel tussen beide landen. Bolivie wil geen gas verkopen aan Chili en verbiedt ook aan al zijn klanten om Boliviaans gas door te verkopen aan Chili. Hierdoor komt het dat Argentinie het weinige gas dat zij exploiteren in eigen land, verkopen aan Chili en zelf voor eigen gebruik gas invoeren van Bolivie.

 

Met dank aan Ilse Wouters, Belgie-Madrid, voor haar foto’s.

Niet alleen het climatologische van deze streek is een fenomeen. Ook de fauna en flora is een unicum. Al wat hier kan overleven heeft zijn eigen leven. Het is net alsof de species hun eigen lot in handen hebben genomen. Wet noch gebod, natuurlijk of goddelijk, wordt hier opgevolgd. Ik heb al gesproken over de bloemenwoestijn. Ook andere vegetatie teelt hier welig: de cactus, de algen, in streken met vochtige mist, het mos en woestijngras. Nu ga ik het even over de dieren hebben. De streek is overbekend in heel de wereld bij ornitologen. Zij vogelen er graag op los in deze bergen.

 

Voor de dieren op de grond is het bijna onmogelijk om te overleven, toch zijn ze hier talrijk aanwezig. De verschillen in temperatuur van dag en nacht, de hoogte waarbij de zuurstof heel ijl is, kan hun weinig deren. Zij leven en overleven in alle bedrijvigheid. De dieren zijn meestal kleine zoogdieren, vooral knaagdieren, oa konijnen, de chinchilla en de zilver vos. Bij de vogels hebben we de pelikaan, de flamingo, vele meeuwsoorten, eenden, vette ganzen en de kwartels. En uiteraard de condor en andere arenden. De dieren die vooral in het oog springen en enkel hier overleven en dit op een hoogte van 3500m zijn de kameelachtigen, zoals de lama, de vicuña en de guanaco.

Dat er menselijke aanwezigheid was in deze woestenij en dit al sinds 1100 na Christus, is duidelijk te zien, zelfs in google. Er bestaan meer dan 20 figuren, gemaakt door mensenhanden vermoedt men, op de flanken van de hoge bergtoppen. Een van de bekendste is de ‘reus van de Atacama’. De figuur stelt een indiaan voor, in vol ornaat en dit over 3000 m2 en 86 m lang. Deze figuur is helemaal uitgehouwen in de rotswand van de bergflank. De andere figuren stellen ook mensen voor met tussen hen in geometrische figuren, over een oppervlakte van 200m2.

 

De woestijn van Atacama houdt nog veel mysteries in zich gevangen. Het is misschien niet aan ons om alles te ontmaskeren. Wat wel mooi is, is dat we het kunnen gebruiken als speelpleintje en laten we dit dan ook doen met veel respect naar deze gigant toe.

De rally rijdt het mijngebied van Chili binnen. Hier komen ze op bekend terrein van de schrijfster en aanhang. Dit mijngebied is een van de productiefste op wereldschaal. Zowel zwavel als koper, goud en zilver wordt hier bovengehaald. Het is de schatkamer van Chili.

 

Mijn Morenal, open pit mijn.

Hier begint ook het moeilijkste stuk van de rally. Een tocht door het magische landschap van de Andes. De condor achterna.

 

 

Oh majestuoso Cóndor de los Andes,
llévame, a mi hogar, en los Andes,
Oh Cóndor.
Quiero volver a mi tierra querida y vivir
con mis hermanos Incas, que es lo que más añoro
oh Cóndor.

O machtige Condor van de Andes

Breng me naar mijn huis, de andes

O Condor,

Ik wil terug leven in mijn dierbaar land

Met mijn broerders de Inca’s ,

Dat is mijn vurigste wens,

O Condor.

(originele tekst: el condor pasa, peruaans lied)

Away, I'd rather sail away
Like a swan that's here and gone
A man gets tied up to the ground
He gives the world
Its saddest sound,
Its saddest sound.

(Paul Simon)

Een lied over de radar love boven de Andes. Een boodschap om los te breken en te zweven waar de vrije wind tussen hemel en aarde je voert. Dat is wat de dakaristen in deze streek zullen ervaren: vrijheid, thuiskomen in hun Dakar.  Duinen, duinen en nog eens duinen. De hoogste en droogste woestijn zullen ze hier tussen hun kiezen krijgen. De sonore tonen van de panfluit zullen hen begeleiden. Enkel de beste blazers zullen de pannen van het dak spelen. Deze Chileense duinen zijn echte bergen, op de flanken en zijwaarts zullen de toppen overwonnen worden. Met een paar cocabladeren achter in de mondholte om je laatste adem niet uit te blazen in deze zee van zand, zal de rally hoge toppen scoren.

 

Voor ze aan de woestijn komen, zullen ze Copiapo ontdekken, net zoals de Spaanse Diego de Almagro dat gedaan heeft in 1536. Het zal even hun thuisbasis worden. In 1832 werd hier het zilver ontdekt in de ondergrond. Chili is een grote wereldleider in de productie van dit metaal. Om de mineralen beter te kunnen vervoeren in dit onherbergzaam gebied, werd er in dezelfde periode de eerste spoorlijn van Chili aangelegd. In 1916 werd er het koper ontdekt. Economisch gezien is deze streek heel belangrijk voor Chili. Het is ook de enigste provincie die een uitgesproken identiteit heeft. Dit is niet zo gewoon in Chili. De andere provincies zijn in de jaren ’70 heropgedeeld en kregen toen allemaal een nummer. Deze provincie behield zijn naam Atacama en er werd niets aan de grenzen veranderd. Dit komt vooral door zijn culturele historiek. De indianen hadden hier al heel lang een hechte maatschappelijke orde. De Spaanse invallen werden met succes lang tegengehouden, zij behoorden bij het Inca rijk, en hadden een koninklijke positie. Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van Chili en Argentinie tegen Spanje, had het bevrijdingsleger er serieuze problemen. Hun sterke economie bij het ontdekken van de mineralen in de ondergrond, verstevigde hun positie.

Copiapo heeft 150.000 inwoners, het is een prachtige stad met een rijke historische cultuur. Maar daar blijft het niet bij. Ook de omgeving is majestueus. Copiapo heeft zijn naam dus niet gestolen: Hoorn van goud. De bloemenwoestijn is een trekpleister voor vele toeristen.

 

Deze streek wordt ook wel eens “het paarse kerkhof” genoemd. Het doods landschap wordt opgefleurd door de overheersende paarse bloem. De bloemenwoestijn is een climatologisch fenomeen. Deze ‘tuin’ is een kleine oase in de grote Atacama woestijn. Er wordt wel eens beweerd dat Saint d’exupery hier zijn inspiratie opdeed voor de rozentuin van de kleine prins. De bloemen bloeien tijdens september en november in de lente. De zaadjes en de bloembollen beginnen te bloeien juist na de hevige regens. Deze zaden worden hier gezaaid door de vele vogels. Als de bloemen openbarsten is er een bedrijvigheid van insecten. Dat juist hier alleen de regens neerdalen heeft te maken met het fenomeen van el Niño, de koude en warme stroming van de zee. Er zijn 200 wilde bloemsoorten die alleen in deze streek voorkomen. De meest voorkomende zijn:

• Leeuweklauw
• Guanaco hoef
• Añañuca

Spijtig genoeg wordt deze prachtige bloemenwoestijn bedreigt. Dit door de grote toevloed van toeristen, de illegale verhandeling van de zaden en de....vele rally’s die hier worden georganiseerd. De laatste jaren is Chili dan ook een intense sensibiliseringscompanje begonnen om de mensen bewust te maken van deze rijkdom.

 

Nog een klein detail: in deze streek werdt de eerste katolieke eucharistie gehouden van Chili, georganiseerd door Diego de Almagro in 1536. Ook werden er in 1868 rare fenomenen aan het firmament waargenomen. Aan de hand van de duidelijk en gedetailleerde beschrijving van de wetenschappers uit Copiapo,  konden ufologen bijna met zekerheid zeggen, dat dit de eerste ufo waarneming is geweest uit de moderne tijd en dit op 14 november 1868. is. Er is dus alle hulp aanwezig in deze bergen. Radar love is in the air. Op momenten zal dat wel even nodig zijn. Als het meezit kunnen ze zelfs Richter ontmoeten, zijn schaal dan. Het gebied is heel onstabiel, aardbevingen zijn er geen rariteit. Meestal halen ze wel niet de 5 op de schaal van Richter, maar een 2 is al genoeg om je te laten daveren. Hopelijk davert er niemand door Richter, maar door hun eigen succes in het behalen van de eindmeet.

Uitreiksel boek: In het gouden spoor van Patagonie.

Het verhaal van Araucanie, gebied tussen Chili en Argentinie, daar waar de Dakaristen nu zitten. Het verhaal wordt verteld door Mauricio, kleinzoon van een van de pioniers van de gendarmerie in Rio Gallegos, Patagonie. De grootvader van Mauricio was er gestationeerd van 1888 tot 1895. Deloqui was de militair die de gendarmerie in Rio Gallegos stichtte in 1888, dit om orde op zaken te stellen tijdens de goudrush naar Patagonie die begon rond 1870.

 

Mauricio :

 

Het wordt in onze geschiedenisboekjes op school iets anders voorgesteld dan het gegaan is, zoals mijn grootvader, het zo mooi kan vertellen. Hij windt zich nog steeds op over de rol van Menendez in deze geschiedenis.

-             Het waren barbaren, maar dat geeft ons nog niet het recht om ook barbaars op te treden. En volgens mijn tante was Rey Orllie een heel beschaafde persoon, uiterst attent naar het vrouwelijke gezelschap toe, knap en tot in de puntjes verzorgd; de vrouwtjes lieten graag hun ogen over dit heerschap gaan. Hij is nooit getrouwd, raar voor een man die ze maar uit te kiezen had...

Deloqui daarentegen lachte het steeds weg.

-             Die geschiedenis is van voor onze tijd, Mauricio, het is een anekdote, meer niet.

Het ging over de oorlogsjaren in het gebied Araucania. Een Indiaans grondgebied tussen Chili en Argentinië. De Spaanse Jezuïet Diego de Rosales (1655) schreef een lijvig boek over de gewoontes, flora en fauna van deze streek. Hij noemde in zijn naslagwerk de lokale stammen: "de Vlaamse indianen[1]" aangezien hij veel overeenkomsten zag in de strijd hier en de strijd in de "Lage Landen" tegen de Spaanse kroon:

"Flandes indios, zij vochten haast zonder wapens maar met een overmoed die aan het ongelooflijke grensde. Zij hebben een speciale liefde voor hun land en hun cultuur zonder een echt nationalistisch gevoel, aangezien er hier, net zoals in de Lage Landen, verschillende stammen bijelkaar leven en niet echt een samenhorigheid onderling te vinden is." (Diego de Rosales).

Tot in 1880 werd er hevig slag geleverd voor dit onherbergzame gebied. Het gebied zelf bood niet veel rijkdom maar strategisch gezien was het belangrijk voor zowel Argentinië als Chili. De strijd was bloedig. Het bevel was: de totale uitmoording van de indigenos. De represailles van Chili en Argentinië waren meedogenloos: deportatie, slavenhandel of totale uitmoording van ettelijke dorpen. Vrouwen, noch kinderen werden gespaard.

Er werd om verschillende redenen gestreden, zowel sociale als religieuze, maar de hoofdreden was, zoals steeds, in de koloniale analen terug te vinden. Zelfs als de indianen zich tot het katholieke geloof hadden bekeerd, vond men al gauw een andere reden om hen te belagen. De Jezuïeten beschermden hen, net zoals in Missiones[2] maar de koning van Spanje maakte hen monddood. Toen Argentinië en Chili onafhankelijk werden, ging de strijd gewoon door. Het begon echt hard tegen hard in 1855 naar aanleiding van een nieuwe wet in Chili. De gronden van de verschillende Indiaanse stammen, zowel Mapuches als Tehuelches e.a., op het grensgebied tussen Chili en Argentinië, zouden bij Chili worden ingelijfd, omdat het grootste deel van deze stammen op Chileens grondgebied woonden. De wet schreef ook voor dat het land van de indianen moest geveild worden. De grootste provincie aan de grens tussen Chili en Argentinië: Araucania, land tussen de rivier Bio-Bio en het noorden van Valdivia, werd per opbod verkocht.

De advocaat José Lincoqueo, van Indiaanse afkomst, klaagde de onwettigheid van deze en de daaropvolgende meer doordringende wet van 4 december 1866 aan. Hij verklaarde deze wetten als agressief tegenover de Indiaanse bevolkingsgroep. De Mapuches zagen deze diplomatieke strijd niet echt zitten en verklaarden de oorlog aan de Chileense staat. Chili stond er internationaal zwak voor omdat deze nationale wet deels over internationaal gebied ging. Er ontstond een periode van anarchie in deze contreien. De Chilenen bezetten het gebied meermaals en er werd hevig gevochten, uiteraard niet met gelijke wapens. José Santos Kilipan, de laatste der Toqui[3] Mapuches, zette zich met volle overgave in om het land van zijn voorouders te bevrijding. Zijn vader was gestorven aan verwondingen opgelopen in de veldslag in Neuquen tegen het Spaanse leger in 1803. Op zijn sterfbed had Kilipan de belofte gedaan dat hij zou vechten tot de laatste snik en nooit een overdracht zou tekenen. Doch na een bloedige en ongelijke strijd in 1867 aan de oevers van de rivier Malleco, werd hij verslagen en gedwongen om een verdrag met het Chileense Congres te tekenen. Hij weigerde tegen beter weten in. Hij was er zich wel degelijk van bewust dat zijn stam alleen dit conflict nooit zou kunnen winnen. Daarom zocht hij internationale hulp en vond deze in Europa.

Een Franse advocaat, Orllie-Antoine de Tournens, kwam in 1860 toe in Punta Arenas. Aangetrokken zoals zovele Europeanen door de veilingen van nieuwe landerijen in Zuid-Amerika. Als advocaat zijnde werd zijn nieuwsgierigheid eerst en vooral op legaal vlak geprikkeld. Terwijl hij onderzocht of de veilingen wettelijk in orde waren, vatte hij sympathie op voor de Indiaanse zaak en leerde zo José Santos Kilipan kennen. De wet van 1866 raakte legaal gezien, kant nog wal. Hij bood Kilipan de nodige financiële steun aan om hem beter te bewapenen en zorg te dragen voor de families diep in oorlogsgebied terwijl hij op onderzoek uittrok om het conflict tussen Chili en de Mapuches wettelijk te omlijsten. Ook organiseerde hij een alliantie tussen de onderlinge stammen. Hij benaderde Sayhueque, zoon van het opperhoofd van de Mapuches en langs moederszijde afstammeling van de Tehuelches. De Toki won het respect van alle locale stammen. Dit was een uitzonderlijk voorval, aangezien het gebied Araucania eigenlijk van de Mapuches was. Deze stam had de rechten verworven tijdens de heerschappij van de Inca's. Mapuche wil zeggen: aardman, mens op de aarde. De traditie van de Mapuches vertelde dat zij uit het heelal kwamen. Een deel van hun kosmisch volk werd op de aarde gezet, zij noemden zich: mensen van de aarde: Mapuche[4]. Al de andere indianen waren voor hen: No-mapuches. Zij keken op hen neer. Tijdens de overheersing van de Inca's kregen zij een andere naam, hoewel de Inca's ook de naam Mapuche aanvaardden, maar in de officiële analen werden zij Araucanos[5] genoemd: rebellen. Zij werden gevreesd en gerespecteerd door de toenmalige overheersende Inca's.

De Franse advocaat vocht de agressiviteit aan van de Chileense staat voor het Internationaal Rechtsinstituut in Frankrijk. Hij verklaarde officieel in naam van de indianen de oorlog aan Chili, maar krijgt geen gehoor bij de Europese overheden, aangezien Araucania geen soevereine staat was. Om dit te verhelpen bedacht de Franse advocaat een plan. Hij, Orllie-Antoine de Tounens verklaarde zich tot Koning van Araucania in Patagonië, riep het land van de indianen tussen Chili en Argentinië uit tot soeverein Koninkrijk Araucania, stichtte een parlement, schreef een grondwet en reisde heel het gebied af om al de leiders van de verschillende stammen dit te laten ondertekenen. Hij slaagde erin de sympathie te winnen van alle Toki's uit de streek, uiteraard de Mapuches via El Toki Kilapan; de Lonkos: met hun opperhoofden Montri, Kilahueque, Levin, Huentecol, Leucon, Villumir en Meliu; de Mestizo's: R. Martínez en Eleuterio Mendoza. Hij kreeg het zelf gedaan dat de indianen belastingen aan hem betaalden. Mijn opa vond dit steeds een heel bijzonder detail.

-             Dat krijgen ze tegenwoordig nog niet gedaan, lachte hij altijd.

 

Niettegenstaande al deze inspanningen was het te laat om de situatie recht te zetten. De familie Braun-Menendez, gouverneur van Punta Arenas en grootste landeigenaars van dit deel van Patagonië (Chili), gaven cruciale informatie door van de bewegingen van Koning Orllie Antoine aan de Chileense en Argentijnse overheid, zodat deze het schip met moderne wapens vanuit Frankrijk konden onderscheppen in de haven van Santa Cruz en de Koning door Cornelio Saavedra, Kapitein in de Argentijnse marine, werd aangehouden. De familie Braun-Menendez[6] had het meeste land in Araucania opgekocht. Door hun economisch overwicht deelden zij er dan ook de lakens uit. Het bedrijf La Anonima bezat de eerste oceaanstomers in deze contreien. Zij verbonden Patagonië met de rest van de wereld. Hun kapitaal werd gevormd door het verhandelen van schapen aan de juist gearriveerde buren en het verschepen van de wol naar heel Europa, vooral naar Engeland.

 José Kilipan werd bestempeld als de laatste der Tokis der Mapuches. Hij stierf in 1878 in ballingschap, ergens in Chili, ver van zijn roots, samen met zijn broer. Koning Orllie Antoine werd voor het Chileense gerecht gebracht en door tussenkomst van de Franse regering werd hij als "geestelijk gestoord patiënt" terug naar Frankrijk gevoerd.

Doch bij nader onderzoek leek Orllie alles behalve een mentaal ziekelijk persoon. De meeste lectuur die ik in handen krijg, zeker de geschiedenisboeken met faam, bestempelen hem inderdaad nog zo af, maar bij nader onderzoek was zijn idee het verdedigen waard. Met iets meer hulp van het Instituut voor Internationaal Recht in Europa, zou hij het moeten gehaald hebben zodat de indianen hun rechten op dit gebied konden behouden. Hij keert nog vier keer terug naar Zuid-Amerika, drie keer naar Argentinië en nog eenmaal naar Chili. Hij leeft een tijdje als gerespecteerde "Koning" in Buenos Aires, met zijn hofhouding bestaande uit Mapuches, maar moest door zijn frank gedrag en uitlatingen in de pers steeds weer vluchten voor de overheid. In Bahia Blanca vindt hij lang onderdak bij de Lonko's, die hem bescherming bieden. Hij zet een paar jaar het Argentijnse leger voor schut door steeds net op tijd te vluchten voor zijn arrestanten, maar uiteindelijk wordt hij toch opnieuw uitgeleverd aan de Franse overheid. Rey Orllie wordt ziek en sterft in 1878 in Frankrijk, verzorgd door zijn hofhouding van Mapuches die hem gevolgd zijn. Tot nu wordt de kroon van Araucania nog steeds opgeëist door afstammelingen van Orllie, in volgorde verloopt de dynastie als volgt:

• Rey Orllie Antoine I (1860-1878) Rey Aquiles I (1878-1902) Rey Antonio II (1902-1903) Reina Laura Teresa I (1903-1916) Rey Antonio III (1916-1952) Príncipe Felipe (1952 tot heden)

Prins Felipe voert sinds 1995 een strijd met Francois Lepot, alias voor Enrique Olivas, Argentijnse journalist, die in zijn boek wil bewijzen dat Felipe Boiry, prins Felipe, een vervalser is. Er ontstaat een polemiek tussen Lepot en de aanhangers van het Koninkrijk, die in de rechtbank wordt uitgevochten. Het Franse gerecht wijst de morele schadeclaim van Prins Felipe, die in ere wordt hersteld als wettelijke "erfgenaam", af en verklaart zich voor het toekennen van een adellijke titel onbevoegd. De "Steel Crown" de Koninklijke Noord-Amerikaanse krant van Araucania schrijft een rechtzetting en herstelt Prins Felipe in eer. De Steel Crown[7] is een unieke krant, uitgegeven door Prins Felipe zelf, doorspekt met heerlijke recepten uit de Franse keuken, aangevuld met Indiaanse culturele snuifjes.

1. De krant die tot op de dag van vandaag nog wordt uitgegeven door Prins Felipe en zijn vrouw, woonachtig in Californie.
2. De kroon van de koning van Araucanie, metaal van de streek, met in het midden een steen van de rivier Bio Bio
3. Prins Felipe naast het borstbeeld van Orllie Antoine I
4. De boom Araucania, of zoals wij hem noemen: apenverdriet
5. Orllie Antoine I
6. Indianen op pumajacht
7. De politiepost in Rio Gallegos, met Deloqui en de grootvader van Mauricio

 

Het is een beetje chaos. De afgelopen dagen was Dakar typisch Argentijns. Het is tijd dat we even de grens oversteken. De snuiten staan richting Chili. De pas over de Andes zal de eerste vuurdoop met de hoogte worden. Dat kan weer voor verwarring zorgen, zeker in de ijle hoofden van de deelnemers. Smalle wegen, weinig kans op voorbijsteken. Toch moet men alles met de roze bril bekijken, het landschap zal adembenemend zijn, letterlijk en figuurlijk. Als de wagens in colone rijden, kan het vandaag niet saai zijn. De Andes beklimmen is een natte droom van velen. De piloten moeten hun radar love zoeken in de vlucht van de condor. Deze vogel zal vandaag dichter bij zijn dan ooit in hun leven. De baan heeft een hoog stijgingsgehalte en veel haarspeldbochten. De trucks zullen hier wel in de problemen komen. Maar niet getreurd, als iedereen in file staat, is het de moeite om eens rond te kijken. Een brok heerlijke natuur. Vooral de kleuren zijn prachtig in het gebergte. Van beige tot donderbruin wit grijs groen, overhellend naar zwart oker geel bordeaux. Er bestaan niet genoeg woorden voor de kleuren die je hier ziet.

 

Gelukkig moeten de Dakaristen geen douane formaliteiten verrichten. De grenspost van Chili is gekend om zijn muggeziften en grootdoenderij.  De pas van Mendoza naar Chili is vaak een twistpunt geweest tussen deze twee landen. Even, in de jaren ’80, kwam het tot een hevige discussie. De paus is toen tussengekomen en door zijn toedoen hebben ze op ‘Puente del Inca’, bij de zoveelste ondertekening van een akkoord, een levensgroot Christus beeld opgetrokken: Cristo Redentor. Dit op 4200 m hoogte.

Deze streek is vooral gekend voor zijn zwavel of salpeterzuur ontginning, vandaar de gele kleur in het landschap en de natuurlijke warmwaterbronnen. De geur zal sommigen laten denken aan de hel en dat met het zand tussen de kiezen en de hoogte in hun bloed, zullen ze er niet ver af zijn. Chili is vooral gegroeid door deze zwavelontginning en is nog belangrijk voor zijn zwavelmijnen.

De rally zal heel dicht bij Aconcagua rijden, het dak van Amerika, 6962m hoog.

 

 

 

De pas loopt naar Chili en Valparaiso door San Felipe. Een belangrijke grenspost tussen Argentinie en Chili. In de winter ligt hij vaak dicht door ijzel en sneeuw, ook zitten er geregeld vrachtwagens geblokkeerd, als ze in de hersft of in de lente overvallen worden door een sneeuwstorm die niet op tijd was aangekondigd.

Langs de weg zijn hier en daar parkings aangelegd, meer natuurlijk dan echt logistiek. De chauffeurs die deze pas geregeld nemen, kennen elkaar bijna allemaal en het is bij toeristen geweten dat zij samen komen op de parkings en er een gezellige boel van maken.

Na San Felipe loopt het landschap glooiend naar de zee toe. Je merkt dadelijk dat je in een ander land zit. Vooral wat op het menu staat: veel fruit en een varieteit aan vis en schelpdieren. De dakaristen zullen hier hun hartje kunnen ophalen na het sleutelen: een fris wit wijntje en een bordje vers ‘fruit uit de zee’.

 

 

 

En dan Chili, Valparaiso. De stad is Unesco terrein, en dat wil zeggen dat het voor de mensheid moet bewaard blijven. De origine van de naam van de stad heeft twee uiteenlopende verhalen. De ene vertelt dat Juan de Saavedra, een soldaat uit het Spaanse leger in 1536 in deze streek de boot Santiaguillo in de baai zag liggen. Hij deed een verkenningstocht voor Diego de Almagro, een Spaanse generaal. Saavedra kwam uit Valparaiso de Arriba een streek in Spanje. Omdat hij hier een Spaans galioen zag liggen, voelde hij zich dadelijk thuis en doopte de baai naar zijn thuisstad: Valparaiso (de Arriba).

Het andere verhaal is ook mooi, het Spaanse leger stak vanuit Argentinie de Andes over en kwamen aan in deze baai, eindelijk terug in een gematigd klimaat, heerlijke frisse zeebries, mooi glooiende weilanden en rustige zee: de vallei van het paradijs, vandaar: Valparaiso.

 

Voordien had Valparaiso een andere naam: Pancho. Die naam kwam dan weer van de kerk die de Fransicanen er bouwden in 1846. Deze kerk met zijn grote klok en zijn machtig kruis, was van ver te zien, zeker van open zee. De matrozen die het land in zicht kregen, en ook meteen de toren van de fransicanen in het oog kregen, riepen hier niet: land in zicht, zij riepen: Daar heb je Pancho! (Pancho is Francisco in het spaans)

De algemene bijnaam van Valparaiso is ook: ‘de juweel van de pacific’

Wat het ook is, het is een prachtige baai, een juweeltje. De unesco eigende het zich niets voor niets toe. Deze baai en de stad moet bewaard worden voor de mensheid voor zijn culturele en zijn architecturale waarde.

 

De baai werd bewoond door Changos, een indianenstam die uitzonderlijk geen nomaden waren. Zij leefden hier van de visvangst. Zij hadden boten gemaakt van hout en de huid van de zeeleeuw. Het ligt aan de Stille oceaan en in de periode van 1559 tot 1615 werd het overspoeld door piraten. Al de groten onder hen zochten geregeld een veilig onderkomen in deze baai: Francis Drake, Thomas Cavendish, Richard Hawkins, Oliver Van Noort en Joris van Spielbergen. Om deze baai te beschermen in naam van de Spaanse koning, werden er verscheidenen forten gebouwd, deze pronken nog in de stad en omgeving.

Deze havenstad werd in de 19^de eeuw belangrijk voor de omgeving. Er werd veel geexporteerd en vooral naar Peru. Toen de stad de koninlijke titel kreeg van de koning van Spanje, Carlos IV, werd ze omgedoopt tot: ‘stad van onze lieve vrouw van Mercedes de Puerto Claro’., om kort te zijn. Toen Chili onafhankelijk werd van Spanje, trok deze commercieel belangrijke haven veel migranten aan. Handelaars van Frankrijk, Engeland, Verenigde Staten en Duitsland streken in deze contreien neer. De haven was op dat moment de belangrijkste van Zuid Amerika in de Stille Oceaan. Zij bouwden de stad naar hun eigen hand, vandaar dat de architectuur zo belangrijk is. Duitse, Engelse en Franse stijl werden er vermengd. Het was op het einde van de 19^E E een heel moderne stad.

Tijdens de hevige oorlogen met Spanje werd deze stad gespaard. Het werd als neutrale zone uitgeroepen, omdat de haven van levensbelang was.

 

 

 

Woning van Pablo Nerudo

 

Valparaiso is uiteraard ook eeuwig verbonden met de grote poeet van onze tijd: Pablo Nerudo.

En zijn woorden geven beter aan wat de Dakaristen zullen voelen als ze deze vallei van het paradijs binnenrijden:

 

Quién escribe tu nombre con letras de humo entre las estrellas del sur?
Ah déjame recordarte cómo eras entonces, cuando aún no existías.

 

Wie schrijft jou naam in letters van rook(laten we er in deze context: ‘zand’ van maken) onder de sterren van het Zuiden?

Ach, laat me jou herinneren zoals je was, voor je echt bestond.

Pablo Nerudo.

 

En nu.......een dagje.....

 

 

 

De etape van vandaag blijft nog even hangen in de Duinen van San Rafael, Mendoza. Deze duinen zijn een natuurlijk fenomeen iets boven San Rafael. Uitgestrekte duinen van vulcanisch zand, donker en glinsterend strekken ze zich ongenadig uit in een onoverzichtelijk heuvelachtig landschap. Enkel de echte piloten en hun gespecialiseerde voertuigen zullen deze zandbergen overleven. De woestijn loopt over 30.000 ha, hier en daar onderbroken door oases die het droge karakter van de streek even doorbreken. Al verschillende jaren zijn deze duinen een toeristische trekpleister. Vooral de rally industrie buit dit gebeid tot het extreme uit, dat met hun ondoordringbaar karakter uitnodigt tot avontuur. De magische duinen reiken op vele plaatsen hoger dan 200m.  Waar de deelnemers vooral op zullen moeten letten zijn de sandboard toeristen. Zij duiken van deze zandheuvels af met hun plank en halen hoge snelheden. Deze sport is enorm populair de laatste jaren in Zuid-Amerika en vooral in Argentinie. 

 

Dan duikt de rally echt Mendoza binnen. De thuishaven van Orly Terranova, Argentijnse Dakar piloot die rijdt voor BMW. Ook het land van de Argentijnse wijn. Deze wijn moet niet onderdoen voor andere. Wat hen zo uniek maakt is de druivensoort. De wijntraditie gaat hier terug sinds de invasie van Spanje. Zij brachten wijndruiven mee naar hier. Vooral de kloosters en missionarissen begonnen in de 16de E de wijngaarden uit te bouwen. Dat hieruit een grote en belangrijke wijnindustrie zou groeien, hadden ze waarschijnlijk nooit gedacht. De streek van Mendoza leent zich ideaal voor de groei en de rijping van de druiven. Het klimaat en de bodem zijn haast geboren om de wijn tot een topproduct te maken. De wijnstreek ligt aan de voet van de Andes, er is kristalhelder water voorradig en toch houdt de bodem juist genoeg droogte in zich om de vrucht te laten rijpen. Het kristalheldere water van de Andes wordt opgevangen door een ingenieus kanalensysteem en dijken die speciaal voor de wijncultuur gebouwd zijn. Al gauw oversteeg de productie de nationale vraag en moest de industrie zich aan internationale normen en smaken aanpassen. Dat dit op schitterende wijze gebeurt is, bewijzen de export cijfers. Hun ervaring als kleine en artisanale wijnboeren ontwikkelde zich tot wat ze nu zijn: professionele en moderne bedrijven die met de beste experten werken, niet alleen om de kwaliteit van de druif te bevorderen, ook de etiquetten en zelfs de kurken zijn onderhevig aan een professionele marketing.

De Europese migrant bracht zijn wijnkennis over naar deze streken. Zij brachten nieuwe technieken mee en vonden in Argentinie de ideale bodem voor hun product. Zij brachten ook de zieke druivensoorten van Frankrijk mee, die zich hier herstelden en tot de dag van vandaag een unicum zijn in de druiven- en wijnwereld.

De wijnhuizen gebruikten vooral de wijnsoort als hun herkenningsteken. Er is hier geen AOC verplichting. Geconcentreerde productiestructuur Argentinië telt dan wel 35.000 verschillende wijnbedrijven, toch zijn er slechts een 600-tal die een belangrijke rol van betekenis spelen.
Meer zelfs, slechts een 100-tal hebben de nodige technische verbeteringen aangebracht om kwaliteitswijn te kunnen produceren. Een 30-tal bedrijven is actief op de exportmarkt maar het zijn slechts 10 bedrijven die meer dan 60 % van het totaal uitgevoerd volume voor hun rekening nemen. 

 

De grootste bodega’s luisteren naar de naam:

Etchart, Santa Ana, Lopez, Finca Flichman, Chandon, Norton, Lagarde,

Nieto Senetiner, Trapiche, Navarro Correas, Felix Lavaque,

San Telmo en Valentin Bianchi.

Vooral de laatsten komen uit de streek van San Rafael, zoals bijvoorbeeld de Trapiche. De wijngaard is in 1883 opgericht en heeft een oppervlak van 1.075 hectare, gelegen op een hoogte tussen 630 en 1.000 meter. Het klimaat op die hoogte is relatief koel, en het verschil in temperatuur tussen dag en nacht stelt de druiven in staat goede aromatische eigenschappen en een goede zuurgraad op te bouwen; beide zijn onmisbaar voor grote wijnen. De kelder is voorzien van de modernste technieken. De jonge stokken voor nieuwe aanplant komen onveranderlijk uit Frankrijk. Zo is Bodegas Trapiche een uiterst moderne "New World Winery" die stevig in traditie is geworteld.

Het landklimaat van warme zomers en koude winters geeft Mendoza haar uitstekende troef voor de wijnproductie. De ligging van deze wijngaarden zijn absoluut uitzonderlijk. Ze liggen vrij geisoleerd aan de voet van de Andes, beschut voor de hefigheid van klimaatsbuien. Het droge klimaat houdt ook vele schimmelziektes en insecten tegen. San Rafael heeft een vulkanische bodem, in het Oosten van Mendoza vindt men zanderige aangeslibte bodems. Deze varieteit zorgt voor een thuishaven van vele verschillende soorten druiven.

 

De witte druivenras, de Torrontes is het symbool van Argentinië: is bijzonder fris, levendig, fruitig en licht (wanneer het niet te veel alcohol bezit). Torrontes is ongetwijfeld het meest opvallende druivenras van Argentinië en wordt bijna ook maar enkel in Argentinië aangeplant. Het wordt onder de wijnbouwers ook wel eens de 'Maradonna' van de druiven genoemd. Door zijn bijzonder aromatische smaak onderscheidt hij zich van de andere witte druivenrassen. Vroeger kon dit druivenras nogal een eens bittertje hebben op het einde. Maar de teruggeschroefde rendementen die de finesse van het druivenras ten goede komen en de knowhow waarmee men tegenwoordig in de wijngaarden werkt geven aan dit druivenras iets extra en uniek. Ook de neus is zeer aromatisch met toetsen van exotisch fruit, rozenblaadjes en een tikje muskaat. Het is een druivenras dat bijzonder goed lijkt aangepast te zijn aan de schraalheid van het land, bezit een hoge aciditeit en brengt hoge rendementen met zich mee.
Torrontes is afkomstig uit Spanje en werd, in de tijd van de conquistadores, voor het eerst aangeplant in de regio van Cafayate

 

Malbec werd voor het eerst binnengebracht in 1850 door de Fransman Michel Aimé Pouget: Malbec werd al gauw de lieveling van de rode Argentijnse wijnen met heel wat voordelen en uiteenlopende mogelijkheden. Malbec is dé druif uit Cahors, wordt in de Loire 'Auxerrois' genoemd en dit allemaal terwijl de échte benaming Cut is.
Hij heeft de reputatie krachtig en tanninerijk te zijn maar proeft aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, waar hij aangeplant is aan de voet van de Cordillera op een hoogte van 650 tot 1000 meter, iets ronder. Deze streek wordt gekenmerkt door sterk uiteenlopende temperaturen met koude nachten en warme dagen. Deze klimatologische omstandigheden zijn perfect voor een druivenras als Malbec en geeft die typische concentratie en maturiteit aan de wijn.
Deze stevige, donker gekleurde wijn heeft de neus van rood fruit, pruimen, zwarte peper en op de achtergrond een tikje anijs. Jong, met een leeftijd van 1 tot 3 jaar, beantwoordt hij volledig aan de stijl van de ‘Nieuwe Wereldwijnen' en kan een tiental jaren verouderen.
Een beetje in dezelfde lijn zoals hun Uruguayaanse buurman met hun 'Tannat' oogst Argentinië nogal wat succes door de verscheidenheid in stijl in vergelijking met de overgekende Merlot en Cabernet Sauvignon. Samen met de Bonarda, Italiaanse Bianchidruif, en de Tempranilla, Spaanse Riojadruif, is de Malbec de oudste Argentijnse druif. Er staan in Mendoza stokken van meer dan 100 jaar.

Voor 2002 werd er vooral voor de binnenlandse markt gewerkt. De valuta stond toen gelijk met de dollar en exporteren was geen must. De economische crisis (2002) heeft het panorama compleet gewijzigd. De ingezakte binnenlandse markt en een sterk gedevalueerde munt dwongen de bodega's zich te richten op de buitenlandse markten. Bij de promotie van Argentijnse wijnen op de Nederlandse en Europese markt, helpt AIVIE individuele bodega´s bij het aanpassen van hun marketingstrategieën, producten en service.

Aan te raden bij dit artikel:

 

Catriel

Neuquen mag dan wel de fruitkorf van Argentinie zijn, de rally laat dit links liggen en zoekt opnieuw de woestijn op. De streek loopt naar Mendoza, de wijnprovincie, maar voor ze daar zijn zullen ze eerst serieus veel dorst lijden. Het is een landschap gevormd door vulkanen en een niet aflatende speelse wind. De enigste die niet verdwaalde in deze woestenij was de indiaan. Verschillende werkten als gidsen voor het Argentijnse leger en daarom zijn een paar hoofdmannen vereeuwigd in namen van de dorpen die we zullen doorkruisen. Catriel is er een van. Catriel was een hele familie van Cacique’s (hoofdmannen) van de indianen die hun thuisbasis hadden in Bahia Blanca en Choele Choel, het schiereiland dat we bij Puerto Madryn gepasseerd zijn. Catriel werkte heel intens samen met het Argentijnse leger, vooral om de vrede te bewaren tussen zijn mensen en de nieuwkomers. De stammen woonden vooral in de Pampa’s maar staken geregeld de woestijn van vandaag over op zoek naar beter wild in de bergen juist voor de Andes. Aangezien een Coronel Elias in 1870 de opdracht kreeg om Argentinie meer in de diepte te onderzoeken, had hij deze indianen nodig. Hij sloot een vredespakt met de zoon van Juan Catriel, Chipitruz Catriel, doch dit duurde maar even. Er werd veel over en weer getrokken, het Argentijnse leger betaalde de geleverde diensten nauwelijks of niet en al gauw kwam het terug tot schermutselingen. Chipitruz zet zijn mensen aan om te muiten met de gruwelijke gevolgen van dien, vooral voor de indianen. De broer van Chipitruz, Juan Jose, kan terug de vrede handhaven. Hij leidt zijn volk opnieuw naar de onderhandelingstafel, straft zijn broer voor het verraad aan het vredespakt en werkt schouder aan schouder met de Argentijnse overheid zodat zijn volk gespaard blijft van verdere uitmoording. Hij sterft strijdend tegen andere stammen als soldaat van het Argentijnse leger olv Colonel Barros en een andere cacique Quentrel.

 

Deze indianen leefden in de Pampa’s, trokken geregeld naar de Andes op zoek naar gezond jachtterrein. Zij waren nomades, en in tegenstelling tot de andere indianenstammen van Zuid-Amerika, leefden zij in vrijheid, niet onder het juk van de Inca’s. Hun weg naar de Andes was een vaste route, later ook gebruikt door het Argentijnse leger en nu nog in gebruik door de gaucho’s. Het is de beste weg door het woestijngebied dat de pampa’s scheidt van Patagonie. Een route waar het weer woedend huishoudt met bliksem en stormen, waar de wind vrij spel heeft.

Er zweeft ook hier een geschiedenis van legendes en terreur rond de indianen van Argentinie. Dat het geen doetjes waren, is wel af te leiden van het feit dat ze hun onafhankelijkheid tov van de Inca’s konden bewaren. De stammen van de pampa’s leerden de paarden kennen van de Spaanse colonialisten en waren uitstekende ruiters. Enkel de chefs, de caciques, bewaarden hun waardigheid met hun twee voeten op de grond. Zij streden naakt, enkel gehuld in struisvogelveren en vochten met een lange speer. Zij waren geboren ruiters, en reden steeds met twee paarden. Tijdens hun lange tochten sprongen ze van het ene paard op het andere, om hen niet te veel uit te putten. Ook de bollen waren een geducht wapen. Deze vlogen door de lucht, om je oren en benen en door het effect dat ze de bollen gaven, waren ze moeilijk te ontwijken. De vrouwen verzorgden de tenten. Deze waren opgetrokken van huiden en touwen van wol van de lama. Ze waren versierd met rare cirkels en ingesmeerd met struisvogelvet. Dit gaf zulk een ranzige geur dat zelfs de paarden van de gaucho’s, als ze dicht bij een tentenkamp kwamen, uitzinnig werden van schrik. Dit alles volgens de overlevenden….de gaucho’s zelf.

Maar het feit is er: de rally trekt door een woeste streek en of zij zullen schrikken van het struisvogelvet of van de dorst en de ruwe weg, is een andere vraag. Wat hen wel kan redden is ‘radar love’. In deze woestijn speelde zich namelijk lang geleden een mooie en triestige liefdesgeschiedenis af. De rijders zullen al vaak op de weg de rode kapelletjes met flessen water zijn tegengekomen. Ook heb ik al vaak van de gaucho gesproken. De cowboy van Argentinie, die je in heel het land terug vindt. Het is een lang relaas, deze keer, maar de moeite om het tot het einde te lezen.

De gaucho en het liefdesverhaal van de woestijn.

De gaucho is de cowboy van Argentinie, Uruguay en het zuiden van Brazilie. Hij waakt over de kuddes op de inmense vlakte van de Pampa en de schapen en lama’s in de rest van het land. Zij houden zich trouw aan hun eigen cultuur, traditie en levensgewoonte. De titel van gaucho onstond tijdens de Spaanse overheersing in dit gebied. De Spaanse edelman was als groot grondbezitters de werkgever van verschillende seizoensarbeiders. Nomaden die bestonden uit avonturiers, halfbloed indianen en de Spaanse gewone man in de straat. Zij werkten voor eigen rekening, waren van niemand afhankelijk en leefden in totale vrijheid. Zij brachten de verschillende kuddes op de pampa bij elkaar, dreven ze van weiland tot weiland en brachten ze naar hun respectievelijke eigenaar terug als ze slachtklaar waren of zwanger. Ze verzorgden en slachten te dieren en brachten de brandmerken op de kalveren. Toen de onafhankelijkheidsoorlog uitbrak, waren zij meestal de sleutelfiguren op het battlefield. Omdat zij avonturiers waren, vagebonden of zelfs indiaans bloed hadden, hadden ze geen recht van bestaan. Zo konden ze zich ook niet laten inlijven in het leger. Daarom werden ze voorzien van een ‘titel’ : Gaucho. Met de titel van gaucho werden zij ‘iemand’ en vormden zij zelfs een eigen tak in het leger van de federalen of de unitairen, kortweg: aan de hoogste bieder. Deze twee kampen, -waar twee Argentijnen zijn,…enz... – vochten voor hetzelfde met elk hun eigen doel voor ogen. De hoofdschotel was de streek van Argentinie, Chili en Uruguay bevrijden uit Spaanse handen. De federalen vochten voor de macht van Buenos Aires over dit gebied, de Unitairen vochten voor de macht van elke provincie. (deze strijd is nog actueel).

De gaucho’s vochten enkel voor onafhankelijkheid en vrijheid. Of de macht daarna bij de provincies lagen of bij Buenos Aires, had niet veel belang. Hun kennis van het binnenland, de heuvels en de rivieren, gaf hen een superioriteit. Zij hadden hun eigen generaals, eigen wapens en kledij. (foto 1 van de mozaik: gauchostrijder van Salta)

Omdat ze geregeld hun slag thuishaalden, kregen ze steeds meer aanzien. Daaruit is de gaucho van nu gegroeid. Het is nog steeds een vrijheidstrijder. Door hun succes in de oorlog werden er enkele figuren geidealiseerd. De legendes groeiden en leven tot op de dag van vandaag verder:

Gaucho Gil, is een omstreden figuur, een ‘heilige’ uiteraard niet door de kerk erkend, dat doet eigenlijk niets ter zake. Hij was een deserteur die het bevel van een generaal niet wilde volgen, aangezien deze te Spaans was, wordt verteld. Zijn leven en houding is heel mistig, er wordt veel ‘verteld’ weinig geweten. De rallypiloten zullen langs de weg geregeld rode kapelletjes met rode lintjes tegenkomen, tenminste als ze af en toe eens uit het zijraampje van hun gemotoriseerd trekpaard kijken. Deze kapelletjes zijn er ter ere van Gaucho Gil: de rode linten verwijzen naar de rode sjaal die elke gaucho nog steeds draagt. Vooral voor de camioneurs is hij de beschermengel van de weg.

 

De huidige gaucho heeft zijn paard ingeruild voor de 4x4. Toch blijft hij een gedreven ruiter en ‘s zondags haalt hij zijn paradepaardje tevoorschijn en laat de 4x4 voor wat hij is: werkmateriaal.

De naam ‘Gaucho’ komt van ‘huachu’ wat wees of vagebond wil zeggen. Het was/is een eenzaat, verliefd op de vrijheid en asociaal in de omgang. Zij leven nog steeds volgens hun traditie en ‘burgeren’ zich niet echt in in de moderne maatschappij. Aan een gsm hebben ze niet veel, bij gebrek aan antenes is er in het binnenland niet overal bereik. Een gps hebben ze niet nodig, zij kennen hun streek zoals hun broekzak.

Don't need no phone at all
We've got a thing that's called :
Radar love, we've got a wave in the air

 

De rallyrijders zullen ook nog een ander fenomeen tegenkomen aan de kant van de weg. Aangezien zij er geen oog voor zullen hebben, zal ik het u vertellen, zodat u het bij hun thuiskomst weer aan hen kan vertellen.

Op verschillende plaatsen langs de weg, tegen een oude boom of het rode kapelletje van Gaucho Gil liggen plastieken waterflessen. Dit komt van het verhaal van Difunta en haar baby. Difunta Correa was het mooiste meisje van een dorp in San Luis. Een edelman was passioneel verliefd op haar, maar zij had enkel ogen voor een mooie soldaat van gewone afkomst. Toen ze zwanger was, ontstak de edelman in een toorn en beval de kapitein van het dorp om de soldaat die tevens ook de vader was van haar kindje, over te plaatsen naar een andere provincie. Difunta had bij hun afscheid niet vertelt dat ze zwanger was om haar geliefde niet meer pijn te doen. De jongeman vertrok en liet een gebroken Difunta achter. Toen het kindje geboren werd, had zij nog maar één opdracht in haar leven: hun zoon aan haar geliefde voor te stellen. Zij vertrok te voet vanuit San Luis naar Chubut, stak de woestijn over en verdwaalde. In haar wanhoop op zoek naar een beetje schaduw, ging ze achter een paar rotsen liggen. Daar gaf ze haar baby de borst. Toen ze haar vonden, was zij overleden, maar de baby leefde nog, door het vocht van haar boezem.

Om mensen geluk te wensen tijdens hun tocht over Argentijnse wegen, leggen de mensen waterflessen op cruciale punten. Hopelijk brengt het ook de deelnemers van Dakar voorspoed in hun zware opdracht.

 

 

“DAKAR Rally en de geconstipeerde Lama's" (titel van Tommeke)

Van Ir. Jacobucci tot Neuquen loopt het landschap langzaam over naar iets totaal anders. Het wordt vochtiger, de flora herleeft en de fauna voelt zich hier thuis. De lama’s en guanaco’s die we hier tegenkomen, zijn niet veel mensen gewoon. Ook houden ze van de rust die hier in de bergen en aan de meren heerst. De laaiende motoren die nu zullen passeren, zal hen wel enige ongemakken geven. Hopelijk zijn ze het weer vlug vergeten. Ik licht al een kleine tip op van de sluier van wat je met een lama allemaal kan doen. Meer hierover als we in Catamarca zijn.

Ir. Jacobacci is een heel klein gehucht in het niets. Het is ontstaan in 1916 door migranten die werkten aan de spoorlijn en zijn blijven hangen. Het was daarvoor reeds een aiken, rustplaats voor reizigers uitgebaat door indianen. De originele naam was Nahuel Niyeo. De naam Ir. Jacobacci werd later gegeven uit eer voor de Italiaanse ingenieur uit Modena, Guido Amadeo Jacobacci, die het treinspoor naar het Zuiden heeft aangelegd.

De rally verlaat nog niet te gauw het droge woestijnlandschap. Ze blijven nog even in de droge heuvels van het tafelgebergte van Rio Negro hangen, waar de vulkanen overheersen. Toch wil ik u het winterse landschap van Bariloche niet onthouden. Bariloche ligt een beetje verderop, net in Neuquen. Het wordt door de skiliefhebbers ook wel Bariloo genoemd. Het heeft een continentaal klimaat, de zomers zijn heerlijk warm en de winters ijzig koud. Een ideaal ski-oord voor sportievelingen op latten.

 

Nu even terug naar onze rallygasten. We kunnen ze niet aan hun lot overlaten. De weg van Jacobacci tot aan Neuquen, het beloofde land, is lang. Jacobacci ligt op een tafelgebergte en daar waar deze hoogte zich neerstort als een Gran Canion, vloeit het smeltwater van zijn reuze broer, de Andes, samen in grote bassins, net op het grondgebied van Neuquen. De vulkanische keten van Jacobacci houdt dit alles tegen, op die tafel is droog, guur en schraal. De waterlijn met de meren, stuwdammen en overvloedige waterbekkens, loopt juist over de grens van Rio Negro in Neuquen. Aangezien de goeverneur van Rio Negro zo trots was om te zeggen dat de rally 2.200 km in zijn provincie zou afleggen, kunnen we besluiten dat de rally over het tafelgebergte zal gaan. De deelnemers zullen nog niets merken van het overvloedige waterreservoir van de wereld. Dit zal hun lot zijn:

 

Als dat maar goedkomt.

 

Neuquen, de aankomst, is een stad die eveneens gegroeid is uit de migranten op zoek naar petroleum. Het is een moderne stad in een prachtig landschap. De adrenaline stroomt hier van de natuur in je aders. Het landschap is een sprookje, Patagonie op zijn best. De prikkels van de Andes vind je hier in de Gran Canions die her en der opduiken. Ik hoop dat de deelnemers ’s avonds in de bivak even naar de heldere sterrenhemel kijken. In deze streek extra het bewonderen waard en een totaal ander sterrenbeeld dan in Europa. De poolster zal je hier niet zien, het Zuideren kruis wel. Het sterrenbeeld waar Magalaan en  Columbus zich op georienteerd hebben. Magalaan was de eerste die het vernoemde in 1505. Toch werd er al voor hem over gesproken. Dante schreef in zijn Comedia Divina over 4 sterren in de vorm van een kruis, dat zullen de eerste mensen zien als ze van de hel naar het vagevuur gaan...Hoewel in de tijd dat hij dit schreef, er nog geen land was ondekt waar men dit sterrenbeeld kan bewonderen. Marco Polo spreekt er wel over met zijn vriend en filosoof Pietro de Albano in dezelfde tijd van Dante, maar of die twee vrienden waren, is niet geweten. Iets later schrijft Americo Vespuccio 15^de E, over een Kruis in de hemel in een brief aan Lorenzo de Pier de Medicis. Deze helden zagen stukken van de wereld die toen nog onbekend waren, het zijn voorlopers van Dakaristen, moedig en volhouders. Hopelijk schijnt het Cruz del Sur ook op het pad van onze dakaristen, als een radar van moed en voorspoed in deze godvergeten streek.

 

 

Neuquen is de fruitkorf van Argentinie.

 

We komen na de droge doortocht eindelijk weer water tegen. Prachtig klimaat, ondanks de ijzig koud in de winter. De Andes doemt op, maar houdt zich nog een beetje gedeisd. Hij geeft het water terug aan de wereld. Hier ziet u het grootste zoetwaterreservoir van.....u raadt het al: de wereld.

 

Het is een reuzegroot deltagebied, vandaar zijn vruchtbaar en bosrijke omgeving. Hier wordt vooral het fruit van Argentinie geoogst.  De provincie exporteert appelen en peren en dit niet voor citroenen, wel voor meer dan 25 milj dollar per seizoen (jan-november). Ook exporteren ze druiven, perziken, pruimen, krieken en bosvruchten. Vooral naar landen in Europa en Rusland. Bij al dat fris fruit hoort uiteraard ook een prinses en dit jaar is dat Silvana.

 

Het is niet dat de rijders met al die fruitige schoonheid nu uit de problemen zijn. Achter elke schoonheid in Argentinie ligt een addertje verscholen. De weg van Jacobacci tot aan Neuquen is  afzien. De rijders trekken door een desolaat vulkanisch gebied, en zullen niet veel merken van het microklimaat een beetje verder. Het is op een microscopische plaats dat het klimaat zalig is, een paar kilometer verderop verga je van de hitte en de droogte. En juist daar zal Dakar zijn weg uitgestippeld hebben, neem dat maar van mij aan. Ze zullen hun appeltje voor de dorst bij aankomst echt wel verdiend hebben. Misschien komt Silvana wel langs met een korfje.

Ik nodig je uit

Luister naar het lied van de walvis

Daar waar de maan op de golven danst

Daar waar de hemel de zee kust.

Zak af naar dit oord

Open al je deuren

Breek door al je muren

Luister naar het lied van de walvis
Hij bejubelt 

De tempel der zee

Een melodie die begint

In het diepe blauw

 

 

En eindigt

in het fijne zand

Van het heilige strand.

 

 

Puerto Madryn is de plek waar walvissen samenkomen om te paren, om hun babies groot te brengen en ze voor te bereiden op de ijskoude eenzame wateren van de Zuid-Pool. In de ‘Nieuwe Golf’ van Puerto Madryn, in het kristalheldere water van de Argentijnse zee krioelt het van het zeeleven. Een lofzang van wat deze planeet ons kan aanbieden. Net zoals de radar love tussen de deelnemers van Dakar en hun navigators ergens ter velden, dat ik als rode draad neem door het relaas van Dakar 2009, hebben ook de walvissen een communicatie zonder kabel, een zacht lied dat klinkt door deze wateren en vibreert over deze kusten. Het gezang van deze oceaanreuzen is gekenmerkt door herhaling van een paar hoge en lage tonen. Walvissen en andere aquatische zoogdieren zijn afhankelijker van geluid voor communicatie dan hun aardse tegenhangers. Hun gehoor is het enigste zintuig dat goed werkt onder water. Geur en zicht wordt door het media enorm gehinderd. Geluid daarentegen wordt door het water goed doorgegeven.

 

Deze kleine introductie over deze machtige dieren nu even ter zijde, later meer. De caravaan trekt vandaag van Rio Negro naar Chubut. Een andere Patagonische provincie. Daar begint het einde van de beschaving, buiten enige uitzonderingen zoals Comodoro Rivadavia, het Texas van Argentinie. In deze provincie komen twee hoogtepunten elkaar tegen: de energie waar onze economie op draait en de energie waar onze planeet op draait. We zullen met de pracht van onze planeet beginnen, of nee, we zullen daar mee afsluiten, dan blijft dat het langste hangen. 

 

Chubut is de petroleumprovincie van Argentinie. De Argentijnse zee is rijk aan petroleum en gas dat op tientalle offshore booreilanden ontgonnen wordt. De firma YPF is nu een joint venture met Repsol (Spanje) en zo komen de oude colonie en de colonisten weer terug samen. Niettegenstaande er hier vollop geboord en opgespoten wordt, gebeurt het toch regelmatig dat de benzinestations zonder het echte spul zitten. De contradictie op Argentijnse wijze in al zijn heerlijkheid. De stad Comodore zelf barst de laatste jaren uit zijn voegen. De internationale firma’s verbonden met boor- en pomptechnieken hebben er allemaal een bijhuis. De peso wordt hier steevast harde amerikaanse dollar. De estancieros die vroeger schapen kweekten, hebben nu een texaanse hoed op en ruilen hun schapen in voor de ja-knikkers

 

Naast Comodore Rivadavia is er Puerto Madryn de thuishaven van de walvis en andere zeefauna die tot onze verbeelding spreekt. In de lucht ziet men de albatros, andere zeemeeuwen en een 100-tal zee-eenden soorten. Een vogelaar geraakt hier niet uitgevogeld. Op het strand vindt men de zeehondjes, -koeien, -leeuwen, en de pinguins in verschillende toonaarden. In het water de walvis, de tonijn, dolfijn, de orca en zelfs haaiensoorten. De golf die in Puerto Madryn het land binnenbeukt leeft, zweeft en krioelt van het beestenleven. Voor hen is het hier een paradijs. De gemiddelde landstemperatuur is 14 graden, een maximum van 35 graden in de zomer en nooit lager dan 5 graden in de winter. Dit volgens de laatste statistieken, dat ook hier het klimaat verandert, hoeft niet veel uitleg. De fauna en flora is de laatste jaren veel veranderd, er zijn dan ook verschillende internationale universiteiten die hier studies houden en zeker rond de klimaatsverandering. Eentje onder hen komt uit ons landje: een belgische groep die hier neergestreken is om een onderzoek te doen naar het gedrag van de walvis bij de schommelende temperatuur van het oceaanwater. Meer uitleg over deze groep Marybio vind je op hun website. http://www.marybio.org/nl/Home.html

 

Een van hun onderzoeken gaat over de zuidkaper. Het is een bedreigde diersoort die, net als alle andere baleinwalvissen, een jaarlijkse migratie onderneemt. Tijdens de zuidelijke zomermaanden migreren deze walvissen naar het zuiden (richting Antarctica) waar ze zich zullen voeden om zoveel mogelijk energie op te slaan. Gedurende de zuidelijke wintermaanden migreren ze noordwaarts naar kustwateren tussen de breedtegraad 20° - 55° Z waar ze zich zullen voortplanten. Elk jaar komen er zo duizenden walvissen naar de kust van Argentinië en de meesten concentreren zich in de baaien van Península Valdés waar hun kalveren geboren zullen worden en waar ze zullen paren.

http://www.marybio.org/nl/H-Projects-Inves-SRW.html

 

Over de natuur kan men veel schrijven en er is al zoveel over geschreven, daarom wil ik het u alleen tonen. Geniet van deze mozaieken, het zijn deze beelden die Patagonie maken tot wat het is: de schatkamer van deze planeet qua natuur. De Argentijnen zijn er zich verantwoordelijk van bewust. Dat ze hier en daar een steekje laten vallen en toch de Dakar een kans willen geven, is hen vergeven. Voor de rest koesteren zij deze beelden in hun vaandel net zoals iedereen die zijn hart op de juiste plaats heeft.

 

In de mozaik ziet u de orka, Patagonische pinguin, zeehondjes, de staart van een baleinwalvis, de Condor, hierover later meer, het stinkdier, indiaanse papegaai, de zeeleeuwen, een lieve lama, de orca en de walvis opnieuw, de kleine struisvogel ñandu, de grote haas Mara en guanacos.

 

Of ik hiermee uitgepraat ben? Uiteraard niet. U bent niet voor niets in Puerto Madryn en in de buurt van Peninsula Valdez, HET natuurhoekje van dit mooie land.

 

Kleine tamme pinguin, het veranderlijke weer, wegen van de rally die onvergetelijk zullen zijn, een uitgestrekte kust zonder menselijke aanwezigheid, wegen die er wel liggen, maar schijnbaar door niemand gebruikt worden, herders gehuld in hun poncho hopende dat die de wind even kan tegenhouden, een gekleurd landschap dat adembenemend is en het versteende bos dat de tand des tijds heeft doorstaan en  de geur aan de dinosauri rond zich heeft hangen.

 

Of ik nu uitgepraat ben? Uiteraard niet, ik zou nog uren kunnen doorgaan, maar de rally trekt verder, de caravaan is reeds onder weg naar verdere oorden.

 

 

Tussen Puerto Madryn en de volgende stop, Ir. Jacobacci zal de caravaan niets tegenkomen, niets en alles. Een desolaat wondermooi ongerepte natuurlijke omgeving en zichzelf. Zoals ze in Rio Negro reeds een voorschotje hebben gekregen van ‘de muur’, krijgen ze hier het tweede deel, voor het eigenlijke werk zal beginnen. Dit stuk van Argentinie is van andere planeet. De menselijke aanwezigheid is afwezig. Hier regeren oerkrachten. Je stapt als het ware in de film Jurasic park. Achter elke rots, achter elke heuveltop kan het hoofd van een Argentosaurus zo opduiken. De stilte is er adembenemend, de wind raast als een hebzuchtige over berg en dal en boetseert rotsen tot grooste monumenten. De tand des tijds vereeuwigde hier de bomen, veranderde als Midas, hout in steen. Ze doorkruisen in deze provincie (chubut) een eigenaardig natuurreservaat. Of de auto’s de natuur blijvende schade zullen toebrengen of juist andersom is een andere vraag. Het reservaat bestaat uit een ‘versteend bos’ een woestijnstreek, ongeveer 100 km van Comodoro waar versteende bomen liggen die ongeveer 65 miljoen jaren oud zijn. Ook fosielen van reptielen en dino’s vindt men hier bij bosjes. De lucht is enorm vochtig en heet, de flora is er dood. De wind heeft deze streek omgebouwd tot een sinistere ruine. De rotsen zijn grootse beeldhouwwerken waar de wind de beeldhouwer is. Voor paleontologen een paradijs, voor rallyrijders waarschijnlijk ook, maar dan wel om totaal uiteenlopende redenen.

 

De hitte verzengt je gedachte, de vochtigheid trekt al het water uit je lichaam. Elke zandheuvel is een uitdaging. De gemotoriseerde moderne dino’s op vier wielen zijn klein spul tegen de natuurelementen die hier heer en meester zijn.

Zwijgen, kijken, geconcentreerd op de co-piloot vertrouwen en in je zelf blijven geloven is de boodschap. De piloten zullen vlug merken dat de natuur die hier heerst hen nachten lang zal wakker houden. Spokend op zoek naar hun oerkracht.

 

De mens kan hier niet leven, de indiaan trok hier enkel door, bleef er nooit hangen. Toch waren het gegeerde jachtvelden. De fauna is gevarieerd en rijk. In de 10.000 ha natuurreservaat vindt men niet alleen oude versteende boomstammen. Guanacos, dit zijn kleine lama’s, vossen, poema’s, grote hazen, stinkdieren, kleine struisvogels en een hoop ratachtigen en kleine arenden kom je hier tussen het schaarse gras tegen. 

 

 

Het landschap tussen Puerto Madryn en Ir. Jacobucci is gevormd door een vulkaan. Vandaar zijn eigenaardigheidjes. Als de piloten goed opletten komen ze ook thermalen tegen, een weldaad na een dagje Dakar.

 

Santa Rosa – Puerto Madryn

We belanden vandaag dankzij onze moedige piloten, in Patagonie. De streek die eindeloos tot onze verbeelding spreekt. Patagonie heeft alles wat een etappe van Dakar interessant kan maken: rivieren, zee, strand, meren, een voorsmaakje van de Andes, en vooral wind. Als je nog nooit in Patagonie bent geweest, weet je niet wat wind is. Zoals de eskimo’s een hele resem namen hebben voor sneeuw, hebben ze er in Patagonie voor wind. Patagonie is  woest en ongetemd. De indiaan zweeft er nog rond, verschillende stammen maken tegenwoordig terug aanspraak op hun landerijen, wat tegen het principe druist van het ‘respect voor prive eigendom’ zoals de regering het zo mooi kan zeggen.

 

De toeristen overstelpen deze streek het hele jaar door en toch vind je er nog de wijdse stilte, eenzaamheid en rust. Rio Negro is het begin van Patagonie, met als hoofdstad Viedma. Het is ook de streek waar de dinosaurus zich thuisvoelde en er zijn heel wat opgravingen naar de oertijd aan de gang. Voor de Spaanse overheerser hier toekwam, behoorde dit gedeelte toe aan verschillende etnische stammen: puelches, poyuches, mapuches, tehuelche. U hoort al dadelijk het woordje ‘che’ terug in deze namen, aandachtige lezers zullen nog weten van gisteren dat dat woordje ‘mens’ wil zeggen. Deze indianen hadden in hun geloof de overtuiging dat ze van het heelal kwamen, zij waren de groep neergezet op aarde om deze planeet te onderzoeken, zij waren ‘mensen’. Er waren ook andere mapu en tehuelco die in een ander deel van het heelal werden neergezet en dus geen ‘che’ of mensen waren. De laatste grote stam was de guenaken of de ‘patagones’ die Magalaan hier tegenkwam toen hij averij opliep. Aan hun ontmoeting heeft deze streek zijn naam te danken. Het is niet duidelijk of Magalaan hen zo noemde omdat ze grote voeten hadden: pata is voet en het achtervoegsel gon betekent groot. Misschien was het wel omdat deze indianen alles tevoet deden, ze gebruikten geen paarden of andere voertuigen om zich voor te bewegen. Kilometers konden ze afleggen al wandelend, iets wat voor deze rally niet echt van pas zal komen. Vaak kom ik hier mijn geboortelandje tegen, ook nu weer verwijst de naam Patagones naar Vlaanderen. In de tijd van de Spaanse overheersing hadden wij in onze streken een blikken muntstukje dat Patagones heette. Misschien was het wel zo dat Magalaan bij al dat moois van deze provincie aan het mooie vlakke Vlaamse land dacht, je weet maar nooit. Hij heeft zijn redenen nooit geboekstaafd, had hij eigenlijk beter wel gedaan, als goed navigator.

Een raad voor de piloten in dit uitgestrekte indianenlandschap: volg de condor, de geest van de oude dolende indiaan. De rijders zullen in deze etappe niet alleen Patagonie tegenkomen, ook zullen ze zichzelf hier tegenkomen. Dat is de bedoeling van deze streek. De geesten van de indianen zijn hier nog zo sterk aanwezig, zowel in de wijdsheid als in de eenzaamheid van dit landschap. Het zal de eerste confrontatie worden met zichzelf. De ruwheid in klimaat en landschap voert je naar de hel van het zuiden. Hier zal de rally een voorsmaakje krijgen van de ‘muur’. Het echte afzien kan hier beginnen ook al is het dan in een prachtige natuurlijke omgeving.

 

Het klimaat is puur contrast. Er zijn streken waar er 2000 tot 3500 mm regen valt per jaar, en er zijn streken van 200 tot 300mm. De winters zijn gruwelijk koud en de zomers hels warm. De wind komt hier meestal uit het oosten en zuid-oosten en is heel droog. Deze streek herbergt een woestijn, grootse patagonische bossen van cipressen en coihues, een rode boomsoort. Het klimaat wordt gevormd door de speelsheid van de Atlantische oceaan die hier tegen de hardheid van het polaire front botst. In deze etappe zal Patagonie zich not niet helemaal tonen. Het zal een eerste kennismaking met Patagonie zijn die de belofte aan veel meer inhoudt. De Andes kondigt zich hier aan met nog bedwingbare ‘heuvels’. De begroeiing is hier aan de saaiere kant en bestaat uit struiken en dik samengeklitte grasheuveltjes. Voor de piloten waarschijnlijk niet echt de vlugste manier om hierover van punt A naar punt B te geraken. Dit harde gras overleeft op karakter, ze zullen het geweten hebben.

Toch komen ze in Rio Negro ook mooie en plezierige dingen voor de mensen tegen. De streek Bolson is een klein beetje zoals ons eigen landje, bekend om zijn bier. Het artisanale gerstennat vloeit er rijkelijk door berg en dal, eindelijk zijn ze van de bittere mate af, hier kunnen ze hun kelen eens goed doorspoelen met een pint zoals ze gebrouwen moet worden.

 

 

De rally zal in deze provincie zo een 2.200 km afleggen. Dat is bijna het meeste in eenzelfde provincie. De provinciegoeverneur is dan ook enorm opgetogen en stelt zijn medebewoners gerust dat alles goed gepland is. Als ze zo beginnen in Argentinie ‘todo bien’ is de tegenstelling niet erg ver weg. Het protest groeit hier links en rechts. De rally loopt door verschillende natuurreservaten en de schade die daar, volgens milieu organisaties, zal aangericht worden, is onherroepelijk. Ook komt de rally door een paar gebieden die sterk bevolkt zijn. Of de mensen zich zullen houden aan de voorschriften van veiligheid is een open vraag. Ze zijn in deze provincie wel veel rally’s gewoon, hopelijk gebeuren er geen ongelukken en houdt iedereen zich aan zijn kant van de weg

 

I've been driving all night, my hand's wet on the wheel
There's a voice in my head, that drives me heel
It's my baby callin', says I need you here
And it's half past four and I'm shifting gear

When she's lonely and the longing gets too much
She sends a cable coming in from above
Don't need no phone at all
We've got a thing that's called :
Radar love, we've got a wave in the air

The road's got me hypnotised
And I'm speeding into a new sunrise
When I get lonely, and I'm sure I've had enough
She sends her comfort coming in from above,
don't need no letters at all
We've got a thing that's called : Radar love
We've got a line in the sky

(golden earing)

 

Met dit lied van Golden Earing in het achterhoofd zijn de ruiters der stalen rossen vertrokken. De wijde wereld in. Niet alleen tot aan het ‘einde van de wereld’ ook naar einde beschaving en de totale eenzaamheid tegemoet om te strijden voor wat hun lief is: aankomen.

Honderden navigators ter plaatsen of in hun verre thuisland zullen hen bijstaan, en dit met liefde, geduld en accuratie. They’ve got that thing, Radar love.

 

De eerste trek van de rally brengt ons naar Santa Rosa, het centrum van de pampa's. Deze streek is de vruchtbaarste van Argentinie. Als we ergens de wieg van de Argentijnse landbouwcultuur moeten zoeken is het wel hier. In Argentinie hebben we vochtige en droge pampa's. Santa Rosa ligt in de vochtige pampa's, of de graan- en vleesschuur van de wereld. Het graan is de laatste jaren verandert in soya. Het is een uitstrekt landschap, zoals de naam pampa inhoudt. Landerijen vol koeien en uitgestrekte velden bezaaid met soya en graan. De Argentijnse steak komt van deze streek, net zoals de beste Argentijnse kaas, vooral harde kazen, type Gouda.

 

 

De stad Santa Rosa, is gesticht in 1892 en herbergt 10.000 inwoners. Er zijn twee grote landerijen, estancias genaamd, Santa Rosa van de oorspronkelijke engelse familie Tomas Mason en de boerderij Toay.  Toay is de meest vruchtbare, ook wel bekend voor de grootste watervoorraad van Argentinie. In 1883 begon de familie van kolonel Remigio Gil er een boerderij die de leverancier werd voor heel Argentinie. Zijn schoonvader Tomas Mason stichtte er de grootste runderkudde ooit gekend in dit land en zoals de Argentijnen wel eens willen zeggen: de grootste kudde van de wereld.

 

 

In Argentinie werken ze met verschillende rassen. De genetische technologie is hier ver zijn tijd vooruit. De estancieros, boeren, voerden verschillende rassen uit heel de wereld in en bewerkte hen zo om uit elk ras het beste te halen. Of hen dat gelukt is, kan u best zelf eens proeven. Het Indische ras, Cebu Brahman, tweede foto, wordt hier vooral gekweekt in streken waar het heel warm is. De buffelkoe, foto drie, is een eigen Argentijns ras, geweekt uit andere Amerikaanse rassen. De andere bekende zijn de Shorthorn, Hereford en de Aberdeen Angus. Ook voelt de Franse koe, Charolais, alsook de Zwisterse, de Pardo en Simmental als zelfs de Holando-Argentino zich thuis in de weidse Argentijnse pampa.

De rally zal niet echt over asfaltwegen gaan, de piloten zullen hun tocht ‘lijden’ over en door de weilanden. Ze zullen dan ook dichter bij de ‘casco’ van de estancieros (boerderijen) komen dan wij, gewone stervelingen ooit. De ‘casco’ is het huis van de groot grondbezitter. Casco betekent: helm, bescherming, vandaar dat het huis van de grondbezitter in het midden van zijn landerijen ligt, afgelegen van de rest van de wereld en teruggetrokken tussen zijn mensen en zijn dieren. Enkel voor een wedstrijdje polo of criquet zullen ze uit de hemel neerdalen. U ziet al dadelijk aan de sporten dat de high society hier engels getint is. Er is dan ook een groot verschil tussen zij die ‘mate’ slurpen en zij die a cup of tea tot zich nemen in de koelte van schaduwrijke bomen. De mate is typisch voor deze streken, ook weer: Uruguay en Argentinie samen. Het is een gedroogde calebas waar ze een sterke thee in schenken, bladeren van de plant ‘mate’, en het vocht opslurpen door een zilveren rietje. Mate drinken is een sociaal gebeuren, er is een vast persoon, normaal de oudste of als er een vrouw bij is, de vrouw, die de ketel of thermos met water bijhoudt en het kalebasje bijvult als het leeg geslurpt is, verder wordt de kalebas in de groep doorgegeven. Dit komt uit de gaucho cultuur. U voelt al dadelijk aan dat de bewoners van de casco de andere groep is, nl de tea drinkers. Deze twee groepen worden niet gemengd. Een mate weigeren is geen afront, de andere weet dadelijk dat u geen mate-drinker bent en de kous is af. Een thee weigeren is ook niet erg, u kan in dit gezelschap wel geen mate vragen omdat die niet voorhanden zal zijn, een koffietje daarentegen wel.

De heren achter het stuur, tijdens de rally, zullen geen kiekjes trekken onderweg, daarom geef ik u hier een blik achter de schermen.

 

 

 

U ziet dadelijk aan de bouwstijl dat ze een beetje engels getint zijn. Deze grote casco’s kom je enkel tegen in de pampa’s waar de rijkste boeren wonen.

Tijdens de bivak zullen misschien enkelen een mate aangereikt worden, of ze het lekker vinden is een andere vraag. Het is wel een opkikkertje, het geeft je vleugels!

 

De zwart-wit foto uit de oude doos is inderdaad ‘El Che Guevara’ . Hij kwam uit een estancieros familie en studeerde af als dokter. Door zijn voorliefde voor de gewone man is hij een fervente matedrinker geworden. Zijn bijnaam ‘Che’ is gegroeid omdat hij, als Argentijn zijnde, elke zin begon met “Che...hoe ist?” Het woordje che komt van de Mapuche indianen en betekent: mens. Als je hier wil aanvaard worden als ‘echte’ moet je dit woordje geregeld in de mond nemen.

De drie bollen zijn ook een vast atribuut van de gaucho’s, door een zwaaibeweging, vliegen ze de lucht in en cirkelen zich om de poten van het dier dat ze willen vangen. De bollen waren oorspronkelijk gevuld met struisvogeleiren, nu gebruiken ze afgedankte biljartballen, ingevoerd van, ja u raadt het al: Belgie.

Als laatste wil ik u nog de zilverkunst laten zien van de gaucho’s en de estancieros. De figuren zijn eigen aan Argentinie. De bloem als motief mag hier zeker niet ontbreken.

 

 

Sfeer filmpje klik hier

De stad Buenos Aires en Argentinie staat voor een nieuwe uitdaging. Een zware confrontatie op sportief vlak. Het is geen Wereldbeker voetbal, dat misschien meer in de lijn van Argentinie zou liggen, ook geen Formule 1 in een gesloten circuit, waar ze ook wel van houden, het is de open rally Dakar die zich van Afrikaanse bodem heeft teruggetrokken en op het Amerikaanse continent is neergestreken. Een primeur voor Argentinie dat ze broederlijk delen met Chili.

De hele stad begint traag maar zeker de sporen te dragen van het naderende vertrek. Buenos Aires is gewend om grote evenementen te organiseren die ook meestal vlekkeloos verlopen. De verkeerschaos wordt heel soepel opgevangen. Zeker nu de vakantie aangebroken is, is het verkeer nog maar een tiende van wat het normaal is. De burgervader van de stad  verwacht niet veel hinder van de afgesloten verkeersaders.

9e de julio, de laan die naar de Obelisk loopt, vanaf donderdag afgesloten voor het verkeer.

Dinsdag wordt het dorp van Dakar in El Rural geopend voor het publiek. De porteños kunnen dan naar hartelust al de wagens die deelnemen bekijken en betasten. De inkom kost 10$ (argentijnse pesos, ongeveer 2.20 euro). De opbrengst gaat naar de stichting Favaloro, een kliniek voor hartpatienten. Vrijdag zal dan het ritme in het normale zo drukke Buenos Aires veranderen. Vanaf 17 tot 23u. zullen de wagens aan en af rijden van het Dakardorp naar de Obelisk, waar ze officieel zullen voorgesteld worden. Dat dit feest niet zal onderdoen voor het normale openingsfeest op de Champs Elysé is nu al een feit. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Het parcours van de desfile is nu al deels afgesloten. Echte wegomleggingen worden niet aangeduid, dat laat men aan de fantasie van de porteños zelf over.

De Obelisk, het plein waar de voorstelling zal plaatsvinden.

Na de voetbal wereldbeker van 1978 heeft Argentinie geen enkel sportevenement van enige internationale waarde georganiseerd. In de straten en pleinen rond het Dakar dorp is de spanning reeds te snijden en dit niet alleen omdat de piloten reeds zijn toegekomen, maar vooral omdat de stad Buenos Aires deze belangrijke uitdaging als een succesverhaal wil toevoegen aan hun palmares. Zelf het weer heeft zich aangepast en de verzengende hitte van de afgelopen dagen heeft plaats gemaakt voor een aangenaam lenteweertje.

Voor de nationale organisatie werken  8 nationale ministers samen met de respectievelijke goeverneurs van de provincies waar de rally doortrekt, een leger aan polities en gendarmes, een speciaal georganiseerde veiligheidsploeg en tal van vrijwilligers. Om alles over de grenzen heen en met Chili goed te laten verlopen is er een speciale bilaterale commissie opgericht.

"Deze rally zal een venster zijn naar Argentinie toe, wereldwijd. Het is een uitdaging die we zeer ter harte nemen en consekwent tot een goed einde zullen brengen”, zegt de hoofdredacteur van de krant LA NACION.

De opening in Tigre was reeds een feest. Buenos Aires en Argentinie zijn klaar voor de strijd. Nu nog de countdown... eentje voor het nieuwe jaar en daarna eentje voor DE START.

In het begin van de 20ste E was Buenos Aires een van de rijkste steden van de wereld. Hierdoor werd het een trekpleister van al wie belangrijk wou zijn, zowel kunstenaars, bonafide personen als klap- en leeglopers. Als je in Beauzair gepaseerd was, was je iemand. Deze stad draagt tot de dag van vandaag daar nog de sporen van. Zowel in geest, als in bezienswaardigheden. Buenos Aires is een stad die volledig geconstrueerd is om te flaneren, om faam, naam en honeurs waar te nemen en te tonen. Op zoek naar deze prachtstukken nam ik een plannetje ter hand met een Art Decoroute en vertrok dwalend de stad in, op een mooie lentige zondag.

De route kreeg me dadelijk in de ban en zo ook mijn manier van denken. Met een barokale totaal geschifte manier van schrijven, wil ik de sfeer van de straten overbrengen. Niet alle huizen waren nog in goede staat, andere waren dan weer blinkende juweeltjes. Toch drong de vergane glorie tot me door en werd ik er nostalgisch van. Het plan brengt me van straat tot straat , van woning tot woning, van gevel tot gevel. De rode draad deed me stadsdelen doorkruisen die niet voor gewone toeristen zijn weggelegd. Zondag is ook een abnormale dag voor het steeds zo overdrukke B’aires. Vele kantoorwijken liggen er totaal verlaten bij, andere avenues draaien maar op halve kracht. Zondag is het een spookstad en dat bracht een extra sfeer mee op mijn wandeling. De paar mensen die je tegenkomt, bekijken je een beetje schuins, als je zo intens naar gevels staat te kijken die afgebrokkeld zijn, met de camera in aanslag. Na een paar straatjes begin ik eigenlijk ook te lachen, want die portenjos hebben helemaal niet door waar ik naar loop te turen met hier en daar een traan in mijn ogen. Het verschijnsel cultureel patrimonium heeft hier een andere klank dan in Reintjes wereld. Ik hoor Bachmuziek terwijl ik mijn ogen de kost geef, hier en daar met een klein contrapuntje in d-mineur.

Ik ontwaar tijdens mijn wandeling voorgevels die als juweeltjes in elke Europese stad zouden kunnen prijken. Hier staan ze te pronken in hun afgelebberdheid vol oerwoud groeiende ruinerij.

Elke gevel heeft ooit een tijd van glamour en totale zinsverbijstering gekend, zowel voor zijn bouwmeester als voor zijn bouwheer. Elk stukje raamkozijn is afgewerkt alsof dit het laatste kunstwerk van de beeldhouwer was. Elk balkon siert de gehavende gevel met zijn zwanenzang. Je ziet de bloemen geuren en kleuren in elk afgewerkt stukje smidswerk die al krullend en zwierend eens trots en blij was toen ze hier haar schoonheid mocht uitspreiden in een koud metaal dat door de smid als onverstoorbaar juweel is opgehangen in de afgebroken hengsels waar de tijd haar tol aan opeiste.

De sierlijke bloemen en krullende ranken vereeuwigd in de stenen gevels getuigen van meer adelijkheid dan de muurplantjes nu ooit kunnen vertolken al woekeren ze zich nog zo woest en ordinair tussen de voegen. Zelf het roest op de balkonafrasteringen kan de vergane schoonheid niet ontkleuren.

Ik loop van huis tot huis, van gevel tot gevel en zoek naar de juiste inval om deze decors van de glorietijd van de art deco op foto vast te leggen. De schoonheid van de eens zo gefortuneerde huizen is gestrand in een armenwijk en zijn bewoners zijn verdwenen of vervangen door de gewone kerel met zijn familie die een huis als een functioneel goed zien en niet als een kunstvoorwerp voor geobsedeerde toeristen.

 

De waarde van elke krul en de gratie van elk gedrapeerd gewaad van de kunstige stenen dames is gezakt samen met de funderingen en staat als een oudstrijder te wachten tot de sloophamers een einde zullen brengen aan de nutteloze maar heerlijke cultuurwaarde. De grond waar deze huizen op staan, houdt zich gewoon vierkant aan zijn meter en zal ooit ontdekt worden door een immobilienbaron om dan zijn ware marktwaarde aan te nemen. In tussentijd vormt hij met zijn kiemen de gevel en het hele huis om tot een jungle van planten en mos.

Deze tocht zet me aan het denken, mediteren, mijmeren vooral. Waarom houden Europeanen zo vast aan de oude tijd, wat vinden of willen we terugvinden in vervlogen cultuur, in oude schoonheden en in vergane kleuren op kunstwerken uit de oude doos ?

Wat zoeken we ?

Zijn we misschien iets verloren, willen we dat terugvinden en smachten we naar de levenswijze van onze opa’s om daarin de wijsheid of waardes te vinden om verder te gaan ?

Of is het gewoon uit angst om verder te gaan. Kijken we zo met open mond en verstomde ogen naar al het voorbije zodat we niet aan de toekomst moeten werken ?

Hier hebben oude gebouwen alleen maar een grondmarktwaarde, de natuur overheerst steeds, de zwarte grond onder elk monument is meer waard dan elke steen erboven als hij niet functioneel is, en misschien hebben ze wel gelijk, alhoewel.

Oude huizen worden op tijd gesloopt om terug te verrijzen tot grootse wolkenkrabbers waar geen persoonlijkheid in verborgen zit maar waar de praktische moderne cultuur overheerst.

Elke wijk in Baires heeft nog wel zijn stukjes uit de gouden jaren, toch zijn ze steeds onderhevig aan golven van verandering en modernisering.

Niet alle huizen waren aan verkrottingsbelasting toe. In de gouden jaren kon de bouwheer zijn bouwmeester met moeite overtuigen om al die overdadige tirlantijntjes op zijn eigendom aan te brengen, als ereteken van zijn droom naar de toekomst toe en als vereeuwigde vreugde van het bruisende en feestelijke leven dat zijn stad hem schonk op het einde de 19de eeuw. Dwalend door de straten in Buenos Aires kom je van deze gouden tijd recht in onze tijd terecht. Gefragmenteerd weerspiegelt de ene eeuw zich in de anderen. Wat is er tussen die twee eeuwen gebeurd? We staan nu twee of drie generaties verder van de Art Deco bouwheer en wat bezielde zijn kleinzoon om ernaast een spiegelpaleis te poten ?

Het veramerikaniseren van onze cultuur, wordt degenererend gezegd, de wegwerpcultuur. In mijn gids lees ik dat op het einde van de 19de E heel baires gericht was naar Parijs, en al wie twee stuivertjes had, bouwde zichzelf een verkleind Louvre, Maddeleine of een Versaille. Waarom mag dan de kleinzoon zich 100 jaar later niet richten tot de Verenigde Staten en zijn spiegelpaleis bouwen. De ego van zijn opa of overgrootvader werd verpersoonlijkt door de sierlijke bloeiende bloemen en ranke elegante dames op zijn art-deco gevel, terwijl de ego van de kleinzoon zich weerspiegelt in de gepolijste licht getinte glazen toren die hij in de buurt van zijn vaderlijke stek heeft opgetrokken. Een stad die draaide om schoonheid in zijn puurste vorm, wordt nu omgebouwd tot een stad die zich richt naar de nieuwe en jonge wereld, een wereld zonder omfloerste en alleen maar om schoonheid bestaande culturele klemtonen. Een functionele en practisch designende leefwereld waarin zijn bewoners als koude automaten kunnen opereren zonder daarbij het noorden te verliezen door nutteloze en verstorende ornamenten.

En juweel in het park. Een sierlijke dame met een vloeiende beweging in haar lichaam, speelt deze door naar de boom die haar het zonlicht ontneemt. Een spel van steen en natuur, wit en groen, licht in het donker van de stam, die als een minaar om haar groeit. Decoratieve art in pure vorm. Een geheime erotische verhouding tussen de kunstenares en de heer van de natuur dat me meetrekt in een draaikolk van hun mateloze liefde, ik draai me om en kijk recht naar mezelf, het spiegelpaleis aan de overkant. De harde werkelijkheid reflecteert me tegemoet, gefragmenteerd: het flitsende verkeer, de gehaaste voorbijgangers, de lelijke bedelaar, het vuile meisje zonder schoenen, ikzelf. Ik kijk starend naar boven en neem nog een glimp op van oude tijden voor ik op zoek ga naar een terrasje voor een koffietje.

De Argentijn zit vol tegenstrijdigheden, ik val in herhaling. Toch is dit fundamenteel om iets van deze samenleving te snappen. Het is onbegonnen werk, ik geef het toe, maar een mens blijft proberen, nietwaar?  Ik haal er een paar cijfers bij uit de krant Clarin, en spreek af met mijn vriendin Alejandra, psychoanaliste, om dit geval met haar te bespreken.

De krant Clarin heeft een rondvraag gepubliceerd dat aantoont hoe verdeeld ze zijn. 10 vragen met twee keuzemogelijkheden om aan te tonen wie waar voor kiest. De keuzes zijn levensstijlen, geen moment van de dag antwoorden. Na de opsomming van de vragen, leg ik dat verder uit en Ale zal me hier bij helpen. 

 

Wat prefereer je?

 

1. Boxershort of slip

 

37% kiest voor de slip

63% draagt boxershort

 

2. Naaldhakken of gympjes

 

37% kiest naaldhakken

63% voor gympjes

 

3. Blondines of bruintjes

 

33% zweert bij blondines

67% houdt van donkerharigen

 

4. Suiker of sacharine

 

38% verkiest de sacharine

62% voor het echte spul

 

5. Hamburger of hotdog

 

Resultaat 50/50

 

6. Wijn of bier

 

38% verkiest het gerstenat

62% het druivensap

 

7. Socialist (peronist) of anti peronist

 

21% is Peronist

38% is anti peronist

 

8. Wonen op het platteland of in de stad

 

47% verkiest om de boer op te gaan

53% houdt het bij het vertrouwde beton in de stad

 

9. Een hond of een kat

 

63% is niet van de poes en verkiest de hond

37% houdt het bij de pluizige kat

 

10. River of Boca

 

46% is Miljonair, zoals de bijnaam is van de fans van River, treurig nu op de laatste plaats van het seizoen (nvdr)

54% is Boca

 

Deze lijst geeft niet alleen de voorkeur aan van de ondervraagde Argentijnen, het is zoals ik schreef bij de laatste vraag: de fans van Boca zijn niet voor Boca, zijn ZIJN Boca. De keuze die ze maken is een keuze voor het leven. Ze blijven trouw aan hun principes. De grap dat als je twee Argentijnen samen zet, je dadelijk twee kampen hebt, heeft wel degelijk een inhoud en berust op de realiteit. Hoe deze keuzes groeien, weet niemand. In eenzelfde gezin kan je zowel River fans hebben als Boca-. Dat zorgt wel voor hete zondagen, maar voor de rest gaan ze broederlijk met elkaar overweg, als je maar niet over de scheidingslijn komt. Als mama kan je moeilijk tegen je jongere zoon zeggen dat hij de River T-shirt van zijn oudere broer moet afdragen, als hij Boca is. Deze truitjes kunnen zelfs in eenzelfde huishouden eigenlijk ook niet in dezelfde kleerkast liggen.

Ook in de politiek is het zo dat bv. de ouders peronist zijn (de grootste politieke partij in het land) en de helft van de kinderen overtuigde anti-peronisten, of omgekeerd. Er wordt ook niet over gepraat, je bent zo. Discussies worden niet aangegaan en ouders proberen raar of zelden hun kinderen in een bepaalde richting te dwingen, omdat ze weten dat het vanbinnen zit, je voorkeur kan niet opgelegd worden. Invloeden spelen uiteraard een rol, je vrienden, de school, hoe ze thuis denken of doen, hoor ik jullie al zeggen. Niets is minder waar, in eenzelfde vriendenkring heb je slippendragers en boxers, honden eigenaars en kattenliefhebbers. Je keuze wordt hier niet in vraag gesteld, meestal omdat ze er zelf geen antwoord op hebben. Sommigen wel, maar of het steek houdt, weet ik niet:

“Donkerharigen zijn meer Argentijns, en vele blondines zijn eigenlijk bruinharige, ik hou van het echte spul. Geef me daarom ook maar suiker in mijn koffie en ben ik Boca!” zei een ondervraagde.

“Als ik aan een blonde wordt voorgesteld, is dat dadelijk een lief meisje, de donkerharige zijn kattig, geef mij maar de hond.” Was het commentaar van Rocio in een groep vrienden waarvan de meerderheid zwartharigen waren. Er volgen geen boze blikken, Rocio is niet altijd perfect, maar het is nen toffe gast, zweeft door de groep.

Is het nu eigen aan Argentijnen om zwart of wit te zijn? Waar komt deze dualiteit in een natie vandaan? Alejandra probeert het me uit te leggen:

“Het is Kant die in zijn werk kritiek op de pure rede voor de eerste keer het woord antimonie gebruikt. Een antinomie is een tegenspraak die geen paradox is. Antimoniën ontstaan als we met ons verstand tegenspraken ondervinden in ons dagelijks leven en in onze omgeving. Kant geeft voorbeelden in zijn werk over antimoniën, ik ga ze niet allemaal opsommen om niet helemaal in een filosofisch debacle verstrikt te raken, twee ervan zijn relevant. Alles in de wereld, in onze maatschappij, onze omgeving heeft een these en een antithese, daaruit groeit de antimonie:

these - er bestaan in deze wereld oorzaken die uit (keuze)vrijheid voortspruiten
antithese - vrijheid bestaat niet, alles bestaat uit natuur(wetten)

these – alles wat bestaat in deze wereld, heeft een noodzaak en moet er zijn
antithese - er is niets noodzakelijks, alles is toeval

Argentijnen zijn dus leerlingen van Kant. Dat filosofie en religie in deze samenleving een grote plaats inneemt, wil ik hier wel toevoegen. Argentinie is een katoliek land, en inderdaad, zoals de antimonie het al aangeeft, is het esoterisme de antithese. Kort samengevat wil de antimonie zeggen dat er op elke vraag twee antwoorden mogelijk zijn en iedere Argentijn heeft zijn antwoord steeds klaar. Normaal zijn antimoniën gevaarlijk, dualiteit is zwart-wit, goed-slecht, god-duivel enz. Het rare in de Argentijnse samenleving is dat deze antimoniën zich niet reflecteren in vijandigheid, op zich opnieuw een paradox, hoe kan het ook anders.

De keuzes die ze maken heeft geen ge-maar. Er is ook geen kruid tegen gewassen om ze op andere ideeën te brengen: het is of Chevrolet of Ford, als ze in het gezin niet overeenkomen, kopen ze een Peuguot. Het is bier of wijn, en de twee flessen staan broederlijk naast elkaar op de tafel, thuis of op restaurant. Het is coca of pepsi, als ze moeten kiezen, wordt het een sprite. “Deze tendens in de Argentiniteit berust niet op individualisme. Het is het effect van de massa, om zich in een massa te indentificeren. Boca-mensen zijn anders dan River’s. Zij hebben andere gewoontes, rijk of arm, daar gaat het niet om: de Boca-mens houdt van tango en mate, de River’s verkiezen folclore en het platteland. Deze antimoniën in onze maatschappij zijn de struktuur van onze collectieve identiteit, enkel te begrijpen als je Argentijn bent. Het is niet te begrijpen, het is.” vertelt de psychoanaliste Alejandra me. We drinken onze koffie verder zwijgend op, zij met een wolkje melk, zoals altijd, ik deze keer zonder, maar morgen vraag ik misschien een cafe con leche.

Nog een kleine kanttekening bij de Argentiniteit: het aplaus voor de asador, een must bij het begin van elke maaltijd nadat het vlees klaar is op het asado of parilla.

We blijven nog even in de stad rondneuzen. Er zullen al wel een paar mensen nagelbijtend de kalenderdagen verscheuren, maar de tijd laat zich niet temmen. De laatste dagen voor de rally zullen de langste worden. Na de start vertrekken we met dit verhaal het land in, nu is er nog even tijd voor stadsvertier.

De dagen bij jullie worden korter, de nachten lang en koud. Er zit misschien wel sneeuw in de lucht, lucky you. Hier loopt de lente op zijn einde en komt de zomer in zicht. De thermometer haalt geregeld de 30 graden als hij niet in de zon hangt. En toch is het ook hier Kerstmis. Mijn biologische klok is nog altijd niet aangepast. De winkels en de straten hangen vol kerstversiering en het lijkt me nog steeds misplaatst. Het is niet dat ik niet van kerstmis hou, ik ben een hardcore fan. Een kerst in de zon en de hitte heeft wel iets…naar het schijnt, maar er zijn grenzen.

 

De kerstbomen in de shoppings in Buenos Aires.

 

Shoppings zijn een oplossing omdat daar de airco redelijk hoog staat. Het zijn ook plaatsen waar je eindeloos de stroom van mensen kan observeren. Voor deze schrijfster is dat de ideale werkvloer. Buiten haalt de thermometer bijna de 40 graden vandaag. De kerstvakantie begint ook in dit deel van de wereld en naar zomerse gewoonte duurt deze twee tot drie maanden. De stad loopt vol met jeugd en ouders en oma’s met kinderen. De shopping waar ik neergestreken ben, joewelt van het jeugdig geweld die onder de noemer van Floggers vallen, niet te verwarren met het instrument uit een bepaalde soort paringsritueel. De floggers zijn een specifiek Argentijns, lees Buenosaerenses, fenomeen. Het woord komt van Fotolog.com en bloggers, fotobloggers dus. Zij hebben een eigen mode, dansen op een speciale manier en bij elke pas trekken ze een foto van elkaar en van zichzelf dat ze dan dadelijk het net op sturen. Hun kleding is gekenmerkt door aansluitende broek, jogging of legging ook is een aansluitende jeans toegestaan, t-shirt in felle fluoriserende kleuren met een V of U hals en gympjes van Converse. Hun kapsel is lang, ook voor de jongens, heel vrouwelijk gekapt, met een stijle bles dat een deel van de ogen haast helemaal bedekt. Alle kleurrijke plastieken kitcherige accesoires zijn toegelaten of min of meer verplicht. De rijke floggers moeten merken dragen, verder wordt er in een groep geen onderscheid gemaakt of je ouders kapitaalkrachtig zijn of niet. Ze zijn steeds omringd door techno muziek dat uit hun MP4 dreunt en dansen er tetterend op los, voor of achter je voeten, ze storen zich aan niets. De dans is gekenmerkt door het benenwerk en het steeds op de grond kloppen van hun hielen. Alsof dat nog niet genoeg is, hebben deze tieners, pubers, ook nog een ideologie.  

Floggy klick

Ze krijgen veel kritiek uit hun omgeving, wat ze flirtend aan hun converses lappen. Volgens de ‘maatschappij’ zijn het opvallers en exhibitionisten. Dit slaat dan vooral op de overvloed van hun foto’s op het net. Ook worden ze aangesproken over hun frivoliteit en hun oppervlakkigheid, wat juist hun ideologie is. Hoe meer kritiek ze hierover krijgen, hoe meer flogger. Maar daar houdt het jeugdige geweld aan de shoppings niet op. Als er floggers zijn, zijn er anderen, het is zoals de grap het heel realistisch verwoordt: Zet twee Argentijnen bij elkaar en je hebt twee kampen. Naast de floggers heb je de cumbieros, een afgevlakt modeverschijnsel van de cumbia, een muziekstijl uit colombie. Het lijken rappers, kleden zich in wijde t-shirts van hun voetbalclub en versleten jeans. Ik citeer even een tekst van hun liedjes, dat voor zich spreekt

Ik leef voor de vrouwen, daar leef ik voor,

om deze cumbia te dansen

naar het stadion om mijn club te volgen

om te dansen met mijn vrienden

en als mijn meisje me heeft verlaten

interesseert het mij niet meer

en als ik vannacht niet thuiskom

interesseert het mij niet meer

 

Deze twee groepen laten elkaar links liggen. De floggers zijn door hun koopgedrag welkom in de shoppings, de cumbieros uiteraard niet. Zij verzamelen zich op de trappen voor de shoppings. Ergens tussen deze twee groepen loopt er nog een derde rond. Zij gaan af en toe in de clinch met zowel de floggers als de cumbieros, de Emo’s. Helemaal in het zwart met zeer opvallende kleding en een fatalistische instelling, die niet te diep gaat, omdat ook hier oppervlakkigheid de ideologie is.

Zo dit jeugdig gedoe even terzijde geschoven, richt ik me nu op de allerkleinsten. Zalig, zij dragen nog de kleedjes die mama hen ‘s morgens voorhoudt, zij lopen nog lachend of wenend aan de hand van papa en mama, en vandaag is het hun dag: de kerstman komt naar het shoppingcentrum.

Het midden van de overdekte patio is omgetoverd tot een winterlandschap. Pluizige watten overdekken de tuin van het speelgoedpeperkoekenfabriekje waar mechanische kabouterpopjes ijverig werken. In de tuin spelen er twee met watten sneeuwballen en drie anderen schaatsen rond de reuze kerstboom. Zijn perfecte plastieken naalden zijn overdekt met pluisjes sneeuw, rode balletjes en witte lichtjes. Hij heeft drie kleinere plastieken broertjes. Rond dit hele artificiele winters sneeuwlandschap rijdt een treintje, getrokken door Rudolf, incluis met muts en sjaal. De kindjes staan rond het hekken met open mond en te weinig oogjes om te kijken, te weinig vingertjes om te wijzen en te weinig woorden om alles ineens te vertellen wat ze zien. Eentje bukt zich en steekt een beetje onzeker zijn handje uit naar de ‘sneeuw’.

-         kijk papa, wat is dat?

-         Sneeuw, jonge

-         Het lijkt net slagroom

-         Nee, sneeuw is meer zoals ijs, het is koud

-         Nee, papa, het is niet koud, voel maar

-         Dit is geen echte sneeuw, jonge

 

Het jongetje voelt nog eens. Naast hem komt een meisje aangelopen, bukt zich en roept:

-         oma, oma, kijk sneeuw!

-         Ja, zegt oma wijs, dat is sneeuw, niet aankomen anders wordt het vies.

 

De jonge kijkt van het meisje met haar twee vlechtjes op naar de oma en dan een beetje boos en vertwijfeld naar zijn papa:

-         Het is wel echte sneeuw, papa.

De papa kijkt de lange rij wachtende voor hem eens langs en weet intuitief dat het nu niet de moment is om zoonlief tegen te spreken.

De zon schijnt ongenadig door de glazen koepel. De airco draait op volle toeren. Meisjes in zomerjurkjes en jongens in short wachten ongeduldig op de man in het rood. De frisdrankverkoper heeft handen te kort. Plots gaan alle bezwete kinderhoofdjes naar de voordeur. De kerstman treedt statig binnen in…short en t-shirt? Nee, in vol ornaat, warm ingeduffeld in zijn rode pak en blinkende laarzen. Ze moeten die man een fortuin beloofd hebben. Ik word er een beetje benauwd van en loop verder naar de winkel van de strandmode. De bikini’s in de etalage brengen mijn biologische klok terug tot rust. En de sneeuw? Die was echt, net zoals de kerstman, de floggers, emo’s en cumbieros.

Langzaam begint de Argentijnse pers de smaak van de rally te pakken te krijgen. Het is voer voor publicatie en dat brengt uiteraard ook andere mensen in beweging. Zo begint het eco-kamp zich te organiseren, maar meer daarover later. Nu heb ik het eerste berichtje opgepikt dat de landbouw in beweging zal komen tijdens de rally. De eerste rit wordt in hun tuin gehouden, in La Pampa Humeda. De gaucho’s met als leider De Angeli roert zich al een tijdje. Zij hebben in het begin van dit jaar het land 100 dagen plat gelegd, steden zaten bijna zonder eten, en ze hebben hun slag thuisgehaald. Het zijn jongens die zich niet laten bang maken. Zonder geweld, maar als zij niet oogsten, oogst er niemand.

 

Het conflict met de landbouw is nog niet over. En nu de rally in het vizier komt, wordt er weer gepraat over een mogelijk conflict op de wegen. In Santa Rosa, la Pampa, verenigen de boeren zich reeds om hun standpunt kracht bij te zetten. Zij willen hierdoor de internationale pers bereiken. Deze week nog wordt er vergaderd of de boerensyndicaten van Cordoba en Buenos Aires eventueel mee zouden stappen in het protest tijdens de rally.

Niemand spreekt echter van een boycot, tot hier toe. Ze willen alleen internationale aandacht voor hun probleem. Er zijn echter geruchten dat er ook boerensyndicaten zouden meedoen die niet afhangen van de groep van De Angeli en de FAA, deze zijn moeilijker te controleren.

Zij willen de regering internationaal in nauwe schoentjes dringen door onverwachte piquetten te zetten in de rally.

“We weten van de dreigingen, maar het zijn geruchten. Er zullen zeker mensen zijn die de rally willen aangrijpen om op de televisie te komen, dat heb je bij elke grote evenementen. We vertrouwen echter op de goede wil van de mensen om ons land positief in de kijker te zetten. Deze rally moeten we aangrijpen om ons van een andere kant te laten zien en de kleine nationale conflicten geen hoofdrol te laten spelen.” Dit volgens Nicolas Vega de Argentijnse woordvoerder van de rally.

“Veel commentaar gaan we niet geven” was het antwoord van een organisator van de protesten van de zone Santa Rosa,”de politie luistert onze telefoongesprekken af, maar protesten zullen er zijn.”

De geruchten werden gechecked door verschillende persbronnen, het is echter de ‘vox populi’  die de communicatie verzorgt bij de ‘ruralisten’ (landbouwers).

De grotere canonnen van de landbouw bevestigen dat er gepraat wordt. Jose Bustingorri van de Pampa  “De rally begint bij ons in Saladillo, we zullen nog wel zien of we iets ondernemen.”  En Luis Centeno van Cordoba : “Het is zeer goed mogelijk dat men iets gaat ondernemen. Er wordt gepraat dat men deze kans niet kan laten voorbijgaan om ons standpunt in het licht te zetten. We weten meer woensdag.”

 

Dat was gisteren en de houding van de president van de FAA (landbouwfederatie) Buzzi, is scherper geworden. “Als ze ons willen verdelen, brengen ze ons juist meer samen en dat kan resulteren in dezelfde harde aanpak zoals in het begin van dit jaar.” Waar hij verwijst naar de 100 dagen durende staking van de landbouwers.

 

Andere groepen schermen dan weer met de overeenkomst van het boerensyndicaat van Santa Rosa die in november besloten hebben geen actie te zullen ondernemen tijdens de rally. Maar dat was in november en we zijn nu een maand later en dieper in conflict.

Bronnen: la nacion , agrositio, critich Jorge Lanata

Het leven in deze stad is een voorbeeld van de kunst van het lichte bestaan. Contrasten vind je in de stadsbewoners en dit straalt uit naar het leven op de straat. Het aanbod van cullinaire geneugtes des levens is groot en gevarieerd. De terrasjes rijzen uit de grond, nu er een algemeen rookverbod heerst. De cafes slingeren zich zo gevarieerd de stad rond, dat er voor elk moment een ideale bar is. Vergaderingen, contracten en projecten worden over een kop koffie besproken. Deze bijdrage wil ik inkleuren als een stilleven. Foto’s zeggen meer dan woorden kunnen beschrijven.

Buenos Aires culinair

 

Voor de Argentijn is het leven na de crisis van 2002 duur geworden. Voordien hadden zijn hun nationale munt gekoppeld aan de dollar en konden zij zich alles permiteren. Dat uitte zich vooral in het cullinaire. Een avondje uit was gauw een dure aangelegenheid als je de prijzen in Belgie gewoon was. Nu zijn ze gedegradeerd, niet alleen hun munt is drie keer minder waard, ook de kwaliteit van de geneugtes des levens moet inboeten. Dat drukt zwaar op de gemoedstoestand van de gewone burger in de straat. Een biertje kost gauw 3 euro (10 pesos), een koffietje betaal je in gelijk welk cafeetje 2.5 euro (7 a 8 pesos), voor de Europeaan is dat nog te betalen, voor de loontrekkers in pesos is dat een onbegonnen zaak.  De kwaliteit is ook erg achteruit gegaan. Het bier is een waterig pilsje. De koffie was voor de crisis van Illy kwaliteit, nu is het meer eikelsap met een grote dosis chicorei.

Maar laten we het geklaag even ter zijde en overgaan tot het beschrijven van de keuken. Net zoals de gemiddelde Argentijn, is ook de Argentijnse keuken veranderlijk als je van provincie naar provincie rijdt. Toch is er een algemene deler: de dagelijkse keuken heeft een Italiaanse stempel en de beefsteak is hun hoofdgerecht. Die beefsteak heeft uiteraard door zijn hoge kwaliteit niet veel toegevoegde waarde nodig, vandaar dat hun keuken een beetje fantasieloos is. In het zuiden, waar het koude klimaat overheerst, hebben ze heel gevarieerde stoofpotjes. In het noorden, waar het tropisch warm is, maken ze veel gebruik van mais en maismeel voor het maken van een soort gesloten pizza: de empanadas. Ze eten haast nooit vis, de kaas wordt bereid type gouda, hun salami is geschoeid op Italiaanse leest en als echt zuiders tintje eten ze hierbij heerlijke grote olijven.

De Argentijnse keuken is erg verschillend van hun buurlanden. Zij gebruiken nooit fruit in hun warme maaltijden, zoals het de gewoonte is in Brazilie. Zij eten niets pikant, zoals de Peruanen en Bolivianen dat doen. Ze eten, zoals hoger gezegd, nooit vis of zeevruchten, zoals in Chili. Zij gaan prat op hun vlees en veroberen dat met grote hoeveelheden, af en toe gepaard met een blaadje sla en een halve tomaat. Fantasie op culinair vlak hebben ze niet. Die gebruiken ze volgens hen, beter met hun tafeldame en niet in hun schotels. Een Argentijn houdt niet van verrassingen aan tafel, toch niet als het gaat over wat op hun bord komt.

De internationale keuken is pas de laatste jaren ingeburgerd geraakt. De sushi-mode heeft zijn intrede gedaan in de begoede wijken. De Chinese keuken is enkel aanwezig om de Chinese migrant te voeden. De Peruaanse keuken heeft de laatste jaren een paar sterrestaurants neergepoot in de hoofdstad. Elke toerist kent de weg ernaartoe, maar de doorsnee Argentijn komt er niet veel over de vloer.

De typische Buenos Aires keuken is geschoeid op de Italiaanse keuken. Ze wedijveren voor de beste pizza ….van de wereld, uiteraard. Nergens ter wereld eet je betere pizza dan hier, is een leuz(g)e. Pasta is hier ook een hoofdgerecht, naast het vlees.

Hier ziet u een normale menukaart van een Argentijns restaurant:

 

Voorgerechten

Hapjes schotel

met kaasblokjes, salami en olijven.

Empanadas (eerste foto in de mozaik hierboven)

Typisch Argentijns, een kleine gesloten pizza die je naar eigen keuze kan vullen met al wat in je hoofd komt. Er zijn enkele doorsnee gerechten, vooral gebaseerd op gehakt met sjalotjes, look, rozijnen en hardgekookt eitje in. Of met een bechamelsaus met zoete mais in, of eentje met kaas en hesp.

Hoofgerechten

Asado of parilla

Echte Argentijnse barbeque, terwijl zij eigenlijk nooit het woord barbeque gebruiken, dat is voor Noord-Amerikanen en aangebrand vlees. Zij spreken van parilla en van asado. Een parrilla is zoals een BBQ: het vlees op een argentijnse gril (gril met ijzeren staven in V vorm-foto twee in mozaik) gebraden boven de hitte van houtskool. Een asado (foto 7) is een BBQ waar het vlees geroosterd wordt rond een kampvuur en de hitte van de vlammen hun werk doen. De asado komt uit de gaucho wereld. (Argentijnse cowboy). De parrilla wordt in restaurants, op terrassen thuis en in de tuin gehouden. Een asado wordt op open veld gedaan, of in restaurants waar ze speciaal een asadoplaats hebben.  Op deze parrilla leggen ze niet alleen de beefsteak, ook rosbeef, beuling, worst (van rundsvlees) en ingewanden, zoals niertjes, darmen en zwezerikken. Het enigste pikante dat eventueel op tafel komt is de chimichuri saus, een pikante dressing dat ze bij hun vlees eten. Deze asado of parrilla eten ze met het nodige franse brood en als ze een beetje gezond willen eten, met een salade zonder fantasietjes: sla, tomaten, ui, olijfolie en citroen.

Het vlees op de asado is enkel rundsvlees en kip en in Patagonie ook wel schapenvlees. Dit is hier redelijk duur, een schaap is een economische fabriek van wol, een van hun grootste exportproducten, dat wordt dus niet zo maar genuttigd.

Milanese

Een ander typisch vleesgerecht is: de milanese, een wiener schnitzel die zij herdoopt hebben. In restaurants betrouw ik dit gerecht nooit, thuis maak ik het wel geregeld klaar. Het wordt niet met varkens- of kalfsvlees gemaakt, wel met de malse roosbeef heel dun gesneden.

Vis

Niettegenstaande de Argentijnse zee vol zit met vis en bijna al de vis in Spanje van deze wateren komt, eten ze zelf haast geen vis. De goede viswinkels zijn op 1 hand te tellen, de prijs is ook navenant de schaarste. Vis is een exportproduct. Zij zijn ook grote voorvechters, net als Chili, van het verbod op de walvisvangst, zeker in hun territoriale wateren. Wat wel eens voorkomt op de kaart, dit om de Spaanse Argentijnen ter wille te zijn, is een soort paella, merluza en riviervis zoals pecherey en in Cordoba, forel.

Kaas

Dit wordt nooit als kaastafel gegeten of als schotel voor het dessert. Meestal staat het bij de voorgerechten of bij het asado, provoleta. De andere kazen die hier doorsnee gegeten worden zijn gemaakt naar het recept van Gouda. De geraspte kaas wordt van een oude harde kaas gemaakt.

 

Dessert

Dulce de leche

Panqueque con dulce de leche

Flan con dulce de leche

Frutas con dulce de leche (fruit)

Budin con dulce de leche (broodpudding)

Helado con dulce de leche (ijs met)

Helado de dulce de leche (ijs van)

,,,,,con dulce de leche

Pan Dulce

Als afsluiter hebben ze een hele resem desserts met dulce de leche(foto 6), een ingekookte gesuikerde melk, het lijkt op een caramelpasta en is vreselijk zoet. De Argentijnen eigenen zich de titel van uitvinders toe, terwijl ze in Uruguay hetzelfde claimen. Deze wedijver tussen deze twee landen komt ook op alle vlakken voor zoals in de kunst, herkomst van zangers, enz… dat mag dus op culinair vlak zeker niet ontbreken. Als u buiten de grenzen van dit land een Argentijn tegenkomt, moet u maar eens vragen wat hij het ergste mist van zijn land, in koor zullen ze antwoorden: DULCE DE LECHE.

Nu kerstmis nadert liggen alle rekken vol met het Pan Dulce, een Italiaans dessert, een reuze cone gevuld met noten, die na de crisis verdwenen zijn, rozijnen en geconfijt fruit.

 

 

D E WIJNKAART

Rode

Cabernet Sauvignon

Malbec

Syrah

Tempranillo

Pinot Noir

Merlot

Witte

Chardonnay

Torrentes

Sauvignon Blanc

Semillon

Riesling

Viognier

Wijnen hebben ze hier meer dan in Frankrijk. Meer uitleg geef ik in een later hoofdstukje geweid aan de wijn als de rally Mendoza inrijdt, de streek van de Argentijnse wijn. Over het bier zal ik het maar niet hebben. Stella Artois is nu in het land en daar houdt het dan ook bij op.

Een cognacje of wiskeytje als toemaatje is niet gebruikelijk, de echte alcoholcultuur is hier niet doorgedrongen, ze zijn vaak al gek genoeg zonder een neutje op.

 

 

In deze bijdrage aan de rally Parijs-Dakar 2009, die over Argentinie en Chili loopt, ga ik in detail de streek beschrijven waar de rally doorgaat. Ik zal me vooral toeleggen op Argentinie. Om een algemener beeld te krijgen van dit grote land, begin ik alvast met een globale beschrijving.

Argentinie bestaat eigenlijk uit twee landen, Buenos Aires en de rest. Net zoals in de Verenigde Staten, hebben de provincies verregaande bevoegdheden en autonomie. De echte Argentijn beschrijven is daarom niet gemakkelijk. Zij lopen allemaal achter dezelfde vlag aan, zingen volmondig en met veel enthousiasme hun nationale hymne, die voor hen de mooiste is op aarde, staan als één man achter hun nationale voetbalploeg, maar onderhuids voelen ze zich nog de migrant die naar dit land kwam, op zoek naar een nieuw en beter leven.

Hij roept dat hij Argentijn is, dit om zichzelf beter te horen, zegt daarna van welke provincie hij komt en fluistert dan de nationaliteit van zijn voorouders. Vele Argentijnen spreken ook nog de taal van hun oorsprong, zeker in familiale kring: Pools, Italiaans, Duits, Frans en zelfs het Spaans met de tongval van Spanje.

De echte Argentijn beschrijven is een ingewikkelde opdracht, ze hebben zelf ook last met hun identiteit. Daarom zijn ze er zo gevoelig voor. Hun Argentijnisme in vraag stellen is uit den boze. De Argentijnen met een dubbel paspoort die terug naar Europa trekken om te verzeilen in de profsport, blijven voor de Argentijn Argentijn, zoals vele profvoetballers in Italie en Spanje. Zoals de wielrenner Flecha (Spanje) om een concreter voorbeeld te noemen.Ook is Argentinie een uitgestrekt land met verschillende klimaten. Het Noorden heeft een heel warm en vochtig klimaat, het midden is warm en droog, de Atlantische zijde is gematigd en vochtig, de Andesstrook is het typische klimaat van een hooggebergte. Dat dit dan verschillende levensgewoontes kweekt, spreekt vanzelf.

 

 

Argentinie is bij ons bekend voor zijn militaire junta, de moordende jaren 80 en de Falklandoorlog, hier beter bekend als de Malvinaoorlog. Dit is niet echt wat Argentinie is. Het maakt wel deel uit van hun geschiedenis, waar ze nog best mee worstelen. Dit jaar vieren ze de 25ste verjaardag van de democratie. Een jonge democratie die nog de sporen van het fachisme in zich draagt. De politieke partijen worden verpersoonlijkt door het individu aan de macht. De grootste partij gesticht door Peron, echtgenoot van Evita, is het Peronisme. In dit Peronisme is het Menemisme gegroeid, Menem was de president in de jaren 90, de beste economische periode na de militairen. Maar de crisis die er op volgde draagt ook zijn stempel. Als laatste hebben we het Kirschnerisme, het echtpaar Kirschner dat nu de plak zwaait. De democratie staat dus nog in zijn kinderschoenen maar er wordt bewust elke dag aan gewerkt.

 

 

De Argentijn is kalm.

 

Argentijnen zijn kalme mensen. Protesten zijn meestal vreedzaam en grote spontane betogingen komen niet gauw voor. Er wordt geklaagd en gezaagd over de politiek: in het café, in de lift en op alle plaatsen waar ze elkaar tegenkomen en ‘tijd’ hebben om een praatje te maken. Daarna gaat iedereen naar zijn eigen leventje terug en blijft alles zoals het is. Ook hun taal, het Spaans, is trager en zachter dan in Spanje. Het uitgaansleven van de jeugd is niet getekend door dancings, zij komen samen in cafes en praten daar honderd uit.

 

 

 

 De Argentijn en zijn werk.

 

Hun dagen zijn lang. Tien uur aanwezig zijn op je werk is geen uitzondering, het is de regel. Het zijn babbelaars en hun hoofdbezigheid is : vergaderen. Ze komen nooit op tijd, een uur heeft voor hen heel wat meer dan 60 minuten. Ze kunnen organiseren zoals de beste, wat wil zeggen dat ze heel wat organiseren en er niets van in huis komt. De burocratie is een monster en voor elke activiteit heeft men een papiertje nodig. Werken als Europeaan in Argentinie is een tantaluskwelling. Logica vind je niet terug in het woordenboek van Argentinie. En als ze merken dat je dat niet begrijpt is hun geijkte zin:

 “ ja, je komt van Europa, daarom.” Dat is inderdaad een waarheid als een koe, maar meestal stel ik me dan de vraag of zij het wel begrijpen en het niet gewoon aanvaarden omdat het al altijd zo geweest is. Ze zijn heel conservatief, meestal omdat veranderingen een actieve bezigheid is en organisatie vereist.

Contracten worden niet getekend, ze worden verbaal nageleefd. Een woord is een woord, is hier een statement. Wat niet wegneemt dat er veel niet betaald wordt, maar of je nu een papiertje in handen hebt of niet, aan je geld geraak je zowiezo niet als ze dat niet willen. Ook werken ze met in hun achterhoofd de gedachte dat ze in tien jaar binnen moeten zijn. Er worden daardoor heel wat risico’s genomen maar ook de mogelijkheden om de ‘American dream’ hier waar te maken, zijn reeël aanwezig.

 

Argentijnen zijn fier.

 

De Argentijnen voelen zich superieur, zeker met de rest van Zuid-Amerika. Dit heeft waarschijnlijk met hun migratieverleden te maken. Het zijn Amerikanen, ze voelen zich ook zo, maar de Europese roots blijft latent aanwezig. Zij voelen zich niet echt Zuid-Amerikaan, dat ze door de rest van de wereld zo bestempeld worden zit hen behoorlijk dwars. Hun fierheid komt ook tot uiting in hun dagelijks leven, de verzorging van hun huis, hun kleding en het fanatisme om aan hun lichaam te werken. De fitnesscentra en schoonheidsinstituten zijn beter vertegenwoordigd in het straatbeeld dan bakkers. Chirurgische schoonheidsoperaties zijn een dagelijkse beslommering.  Kritiek kunnen ze moeilijk verwerken. Zij hebben ook zelf een heel aangename manier om iemand te bekritiseren. Ze doen dat meestal met complimentjes, een goede verstaander hoort wel de ironie in deze lovende woorden.

Door deze fierheid zijn ze ook heel gastvrij. Ze willen aan iedereen bewijzen dat ze goede gastheren –vrouwen zijn. Ze trakteren graag, toegeven dat het boven hun budget gaat, wordt nooit gedaan.

Hierdoor staat ook onderwijs zeer centraal. Er zijn universitaire titels voor elk beroep. Het zijn allemaal licenciaten of doctorandi. En de titel vernoemen is een must.

De fierheid en het winnersgevoel zit hier zo ingebakken dat ze ook bijna altijd stemmen voor de president die waarschijnlijk zal winnen. De oppositie komt hierdoor in een heel moeilijk parket.

 

 

 Argentijnen zijn sociaal.

 

Een helpende hand moet je hier nooit zoeken, die worden bij bosjes uitgestoken. Als toerist moet je niet te lang rondkijken op straat, vlug heb je wel iemand die je aanspreekt om je verder te helpen. Een gratise lift of tijd voor je maken is geen rariteit. Hun hulp is vaak ook heel onbaatzuchtig en eerlijk. De solidariteit is gevormd in de familie, die centraal staat in hun leven. De ouders werken voor hun kinderen, daarna werken de kinderen voor hun ouders. De kinderen zijn hier kleine godjes en mogen niets te kort komen. Als ze dan toch voor iets op straat komen is het meestal om justitie voor kinderen te vragen en om wantoestanden op een school aan te klagen. Een tekenend beeld voor Argentinie is dat de taxies hier heel betrouwbaar zijn. Verhalen over hoe de chauffeurs de toeristen behouden om in rare buurten uit te stappen is alom bekend.

 

Argentijnen zijn corrupt.

 

Corruptie is een vak apart. Door corruptie krijg je hier dingen gedaan die door de administratie onmogelijk worden gemaakt. Het ene houdt het andere in stand. Ze zien corruptie meer als een vorm van solidariteit, hun natuur van helpen komt dan boven, maar voor wat hoort wat in de echte zakenwereld. Corruptie heeft ook niet altijd met geld te maken. De vriendjespolitiek is hun tweede natuur, al is het voor het vinden van een goede loodgieter of een kruiwagen voor een job. Zij noemen dat ‘sociaal netwerk’. Het is bij hen gegroeid als een verdediging  tegen de staat, een overlevingsdrang.

 

 

 

De Argentijn is een nostalg

 

Dit hoor je al in de muziek en de woorden van de Tango. De vrolijke Braziliaan en de uitbundige Mexicaan zijn ons bekend. De Argentijn daarentegen is triester ingesteld. Het zijn klagers en weemoedige mensen. Volgens mijn kleine sociologische kennis is ook dit te wijten aan hun migranten verleden. Zij lieten hun moederland achter op zoek naar een beter bestaan. Dat afscheid weegt nog zwaar door in hun gemoederen. Zij lieten ook de vette jaren van het begin van de 20ste E achter en leven sinsdien van crisis naar crisis. Zij lieten veel jongeren sneuvelen in woelige periodes. Hun familiegeschiedenis is vaak getekend door afscheid.

 

 

De Argentijn is een macho.

 

Een zin dit ik vaak hoor in mijn eigen moederlandje. Niet is minder waar en toch is het helemaal juist. Het is moeilijk uit te leggen. De Argentijnse maatschappij zit matriarchaal in elkaar: ‘la mama’ heeft vaak het eerste en laatste woord. Vrouwen zijn hier ook heel hysterisch en vreselijk jaloers. Mannen zijn dan weer kalmer, passiever en kijken de kat uit de boom. Wat vooral doorweegt is het respect voor de verschillende geslachten. Er zijn vrouwen- en mannentaken, daar wordt niet aan getornd. Maar voor die taken is er ook heel veel respect. Een vrouw mag vrouw zijn en een man man. Ze werken hierin samen. Als de Argentijnse man dus een macho is, is de Argentijnse vrouw een mama geschoeid op de Italiaanse leest.

Ook in het binnenland, waar de indiaanse invloeden nog doorleven, is er een gelijkheid van vrouw en man, ieder met zijn specifieke taken, en gelijk in beslissingsrecht. Dat was de hoofdregel van de Mapuche indianen, de grootste georganiseerde indianenstam in Patagonie, in het gebied tussen Chili en Argentinie.

 

 

 

Ik zei al dat het moeilijk is om de modale Argentijn te beschrijven. Argentinie heeft het meest aantal psychiaters per inwoner in de wereld. Dit is een tekenend beeld van hun dualiteit. Als je mijn verslag leest van ‘de Argentijn’ kom je verschillende tegen-strijdigheden tegen. Dat is zo. Argentinie is het land van de tegenstrijdigheden. Ze zijn eerlijk en zetten je in het zak waar je bijstaat. Hun hulp is onbaatzuchtig en corruptie viert hoogtij. Een woord is een woord en het is hier een nationale sport om niet te betalen. Deze dingen zijn enorm verwarrend voor nieuwkomers. Toch is het hun flair die je steeds weer bekoort. Het is haast nooit slecht bedoeld, ze zijn zo. Het is ook moeilijk om je in dit land aan te passen. Op het eerste gezicht lijkt alles zo bekend, de verschillen liggen onderhuids. Hierdoor wordt je eerst op het verkeerde been gezet en wordt de aanpassing aan deze Argentijnse maatschappij verlegd naar een latere periode. Zoals zij ook altijd zeggen: mañana, no hay problemas y todo bien. (morgen, er zijn geen problemen en alles is ok)

Wat in het mooie Nederlands en voor een goede verstaander eigenlijk wil zeggen: “we doen het wel als we tijd en zin hebben, problemen zijn er te over, maar het helpt niet om je er druk in te maken en alles loopt int honderd, maar ook dat is ok”.

 

Buenos Aires, hoofdstad van Argentinie, start van de rally Paris-Dakar 2009, betekent letterlijk “Goede Lucht”, misschien was het de bedoeling van de Spaanse colonisten om deze stad te noemen naar de frisse wind die deze contreien in die tijd aan de Spaanse economie moesten geven. Van de goede lucht is niet veel meer overgebleven, van de frisse wind op economisch vlak ook al niet, maar het woordje “air” in de naam, komt hier wel van pas. Een air hebben ze hier allemaal. De inwoner van Buenos Aires, porteño, staat in heel Zuid-Amerika bekend als een verwaand egotripper. Die ‘air’ houden ze ook graag hoog. Ook het woordje ‘flair’ kan je eigenlijk plaatsen in één zin met deze stad. Een stad met een Europese flair. Een stad die leeft met zijn gezicht naar het oude continent, zoals zij hier Europa bestempelen, en hun rug naar de rest van hun eigen continent, ook wel eens ‘de nieuwe wereld’ genoemd.

 

Buenos Ayre, deel I

 

Een stad met 3 miljoen imwoners op 220 km2, een grootstad. De rasechte geboren Buenosairenser wordt Porteño genoemd, als poortwachter van de haven. Net zoals de sinjoor van Antwerpen heeft hij een tendens om verwaand en egotripperig over te komen. Niet dadelijk de schrijfster aanvallen, ook ik ben een rasechte sinjoor met alle gevolgen vandien. Vaak zeg ik dan ook dat de Antwerpenaren de Europese Argentijnen zijn, wat eigenlijk wil zeggen dat een sinjoor en een porteño niet veel verschillen van elkaar. Het ligt waarschijnlijk aan het feit dat het twee havensteden zijn. Een haven is zowiezo een trekpleister voor verschillende culturen, de stroom aan de stad brengt de vier windstreken bij elkaar. De straten van een havenstad worden overspoeld door al wat de rivier, zee of oceaan met zich meebrengt. Je vindt er handelaars van allerlei slag, dromers die leven van de mengelmoes van mensen en ideeën, en diegene die blijven hangen. Zo ook in Buenos Ayre. Het culturele leven is hierdoor enorm getekend. De kunst heeft hier geen Zuid-Amerikaans karakter, het heeft een eigen stijl ontwikkeld. Het goede van alle windstreken met hun eigen levenservaringen gemengd. Het beroemste is uiteraard ‘de tango’ en de ‘milonga’ zowel in de muziek als in de dans. De tango en milonga ontstond uit het samenspel van de afrikaanse-europese slaven en migranten.

In de jaren dat deze stad bij de rijkste van de wereld behoorde, 1910, paste de architectuur zich ook aan naar die roem en faam. De bouwheren schiepen een stad die een spiegel was van andere grootsteden in de wereld in die tijd, vooral van Parijs. Nog steeds is BA een architecturale schat. Ook al hebben ze niet veel eerbied voor hun oude art deco-gebouwen en staan er nu overal blinkende spiegeltorens, toch blijft elke architect zich uitsloven om hun naamkaartje hier achter te laten. Buenos Aires is daardoor een heel Europese stad, waar de arme migrant een nieuw leven begonnen is, na de hongersnood in Europa. Niettegenstaande hun crisissen om de 7 jaar ongeveer, die te vergelijken zijn met de crisis die er nu heerst in Europa en de rest van de wereld, krikken zij zich steeds weer op en zijn enorm creatief en vindingrijk om hun hoofd steeds weer boven water te houden. Ze slagen er wel niet meer in om terug de rijkdom te vergaren van de jaren 1900-1913. Wel leven ze nog allemaal, en zeker in Buenos Aires, in die periode. Ze voelen zich nog, diep in hun maag, de rijkste mensen van de wereld, ze hebben de breedste straat, de langste straat, de hoogste bergen, de beste steak …van de wereld.

Het leven in de stad heeft ook flair, zoals ik eerder schreef. Een koffietje op terrasjes, in de echte amerikaans getinte koffiehuizen, het reuze aanbod van goede en prijselijke restaurants geven het niveau aan van de genietende porteño. De straten en pleinen zijn bezaaid met historische monumenten en gebouwen en toch overheerst het groen en de prachtige bomen met hun kleurrijke bloemen het stadsbeeld. De stad nodigt uit om te genieten, te flaneren, te winkelen en te culturen. Buenos Aires is een stad waar je alles kan doen wat je in een stad ooit wilde doen. Het ligt wel helemaal op het randje van de wereld, maar eigenlijk hebben de porteños een beetje gelijk: Buenos Aires is het hart van de wereld.