Nu even over de woestijn waar Dakar een lus maakt. Dit om velen een plezier te doen en om de smaak van het zand niet kwijt te geraken. De Atacama woestijn doet zijn naam alle eer aan: het is de droogste en hoogste woestijn van de wereld. Samen met de Sahara en de Gobi is het een van de belangrijkste woestijnen van de wereld. Het ligt aan de voet van de Andes, met uitzicht op de Stille oceaan. Volgens wetenschappers van national geographic, loopt deze woestijn tot ver in Peru. Het ligt op de steenbokskeerkring of zuiderkeerkring, op dezelfde hoogte als de woestijn van Kalahari en de grote woestijn in Australie, Gibson. Het is een raadsel waarom juist op deze keerkring in heel het zuidelijk halfrond woestijnen voorkomen. Het zijn grote streken onder constante hoge depressies, ook wel de Anticyclonen van de Stille oceaan genoemd. Deze hoge depressies houden de stormen en de vochtige lucht van de oceaan tegen en voeren ze naar omliggende streken. De streken rond deze woestijnen zijn dan ook onderhevig aan hevige regenval en energetische stormen. Er zijn in de Atacama periodes geregistreer van 400 jaar zonder regen. Toch zijn er de laatste jaren in de maand januari enorme regens gemeten en is de streek vooral geteisterd door electrische stormen. Deze periode kreeg de naam: Boliviaanse winters, terwijl het eigenlijk zomer is aan deze kant van de wereld. Dat belooft voor Dakar.

Het is niet echt de bedoeling om te overnachten in deze woestijn, de boodschap is echt wel om de bivak terug te bereiken. De temperatuur ‘snachts kan dalen tot -25 graden, terwijl het overdag gemakkelijk een jaargemiddelde van 30 graden haalt. Er zijn geen seizoenswisselingen, enkel droog en regen maanden. In de zon is het moordend, dit niet alleen omdat ze blijft schijnen zonder genade, ook omdat de streek heel hoog ligt en de radiatie enorm veel ultraviolet licht bevat. Een zonnebrilletje en hoedje zullen vandaag echt wel bij de werkkledij van een Dakarist horen.

De Atacama is rijk aan metaal mineralen zoals koper, zilver, goud en ijzer. Ook niet metaal mineralen zijn er in overvloed: boor, litium, zout, magnesium chloride en kalium. Verschillende grote Chileense mijnbedrijven zijn hier werkzaam. Deze streek is altijd een speelbal geweest tussen Bolivie en Chili. Na de grote ‘pacifico oorlog’ is het bij Chili ingelijfd. Hierdoor heeft Bolivie geen toegang meer tot de Stille Oceaan. Dit twistpunt is nog heel actueel tussen beide landen. Bolivie wil geen gas verkopen aan Chili en verbiedt ook aan al zijn klanten om Boliviaans gas door te verkopen aan Chili. Hierdoor komt het dat Argentinie het weinige gas dat zij exploiteren in eigen land, verkopen aan Chili en zelf voor eigen gebruik gas invoeren van Bolivie.

Met dank aan Ilse Wouters, Belgie-Madrid, voor haar foto’s.

Niet alleen het climatologische van deze streek is een fenomeen. Ook de fauna en flora is een unicum. Al wat hier kan overleven heeft zijn eigen leven. Het is net alsof de species hun eigen lot in handen hebben genomen. Wet noch gebod, natuurlijk of goddelijk, wordt hier opgevolgd. Ik heb al gesproken over de bloemenwoestijn. Ook andere vegetatie teelt hier welig: de cactus, de algen, in streken met vochtige mist, het mos en woestijngras. Nu ga ik het even over de dieren hebben. De streek is overbekend in heel de wereld bij ornitologen. Zij vogelen er graag op los in deze bergen.

Voor de dieren op de grond is het bijna onmogelijk om te overleven, toch zijn ze hier talrijk aanwezig. De verschillen in temperatuur van dag en nacht, de hoogte waarbij de zuurstof heel ijl is, kan hun weinig deren. Zij leven en overleven in alle bedrijvigheid. De dieren zijn meestal kleine zoogdieren, vooral knaagdieren, oa konijnen, de chinchilla en de zilver vos. Bij de vogels hebben we de pelikaan, de flamingo, vele meeuwsoorten, eenden, vette ganzen en de kwartels. En uiteraard de condor en andere arenden. De dieren die vooral in het oog springen en enkel hier overleven en dit op een hoogte van 3500m zijn de kameelachtigen, zoals de lama, de vicuña en de guanaco.

Dat er menselijke aanwezigheid was in deze woestenij en dit al sinds 1100 na Christus, is duidelijk te zien, zelfs in google. Er bestaan meer dan 20 figuren, gemaakt door mensenhanden vermoedt men, op de flanken van de hoge bergtoppen. Een van de bekendste is de ‘reus van de Atacama’. De figuur stelt een indiaan voor, in vol ornaat en dit over 3000 m2 en 86 m lang. Deze figuur is helemaal uitgehouwen in de rotswand van de bergflank. De andere figuren stellen ook mensen voor met tussen hen in geometrische figuren, over een oppervlakte van 200m2.

De woestijn van Atacama houdt nog veel mysteries in zich gevangen. Het is misschien niet aan ons om alles te ontmaskeren. Wat wel mooi is, is dat we het kunnen gebruiken als speelpleintje en laten we dit dan ook doen met veel respect naar deze gigant toe.